Journals / Türkiye Jeoloji Bülteni / 2020 / Cilt: 63 - Sayı: 2
Geochemical Features and Magma Source Regional Characteristics of the Post-Collisional Plio-Quaternary Gözucu (Taşlıçay-Ağrı) Volcanics, Eastern Anatolia, Turkey
- Journal
- Türkiye Jeoloji Bülteni
- Pages
- 195–214
- DOI
- —
Abstract
This study aimed to determine the petrographic and geochemical features of the Plio-Quaternary Gözucu (Taşlıçay-Ağrı) volcanics. These volcanics have subalkaline, calc-alkaline, high-K-series and shoshonitic features and are composed of basalt, andesite, trachyandesite, trachydacite and dacites. The Gözucu volcanics exhibit enrichment in light rare earth elements (LREE) and large ion lithophile elements (LILE) while showing depletion in heavy rare earth elements (HREE) and high field strength elements (HFSE). The average Sr and Ba values of Gözucu volcanics are close to continental crust values (Sr-379 ppm Ba-639 ppm), which means that these rocks were contaminated by the continental crust during formation. Low Nb/La (5.13 ppm) and high Ba/Rb (16.75 ppm) ratios indicate that the contribution of sediments was more than that of fluids during the contamination process of the Gözucu volcanics. Positive and negative trends of major and trace elements in the variation diagrams indicate fractional crystallization and a single mantle source. The Gözucu volcanics occurred with a partial melting of the spinel-rich lithospheric mantle source with 0.1-3% partial melting in the continental arc environment after the collision.
Özet
Bu çalışma Pliyo-Kuvaterner yaşlı Gözucu (Taşlıçay-Ağrı) volkaniklerinin petrografik ve jeokimyasal özelliklerinin belirlenmesini amaçlar. İncelenen volkanikler subalkali, kalkalkali, yüksek K’lu seri ve şoşonitik özelliklere sahip olup, bazalt, andezit, trakiandezit, trakidasit ve dasitlerden meydana gelirler. Gözucu volkanikleri hafif nadir toprak elementleri (HNTE) ve büyük iyonlu litofil elementlerde (BİLE) zenginleşme, ağır nadir toprak elementleri (ANTE) ve kalıcılığı yüksek elementlerde (KYE) tüketilmeye sahiptirler. Gözucu volkanikleri kıtasal kabuğun ortalama Sr ve Ba değerlerine yakın Sr ve Ba değerlerine (Sr-379 ppm Ba-639 ppm) sahiptirler. Bu yüksek değerler Gözucu volkaniklerinin oluşumu sırasında kıtasal kabuk kayaçlarından kirlenmeye uğradığına işaret eder. Düşük Nb/La (5,13 ppm) ve yüksek Ba/Rb (16,75 ppm) oranı Gözucu volkaniklerinin kirlenme süreci sırasında akışkanlardan ziyade sediment katkısının daha baskın rol oynadığını ifade etmektedir. Ana ve eser elementlerin ikili değişim diyagramlarındaki artma ve azalma eğilimleri fraksiyonel kristallenmeye ve tek bir manto kaynağına işaret etmektedir. Jeodinamik ortam olarak kıtasal yay ortamında ve çarpışma sonrasında oluşmuştur. Gözucu volkanikleri spinel mineralojisi açısından zengin bir litosferik manto kaynak bölgesinin %0,1 ile %3 oranında kısmi erimesi sonucu oluşmuştur.