Journals / Tarih ve Gelecek Dergisi / 2018 / Cilt: 4 - Sayı: 1

During Ottoman Empire, Dr. Abdullah Cevdet and Journal of İctihad as in the Frame of the West Thought

Osmanlı İmparatorluğu’nda Batıcı Düşünce Çerçevesinde Dr. Abdullah Cevdet Ve İctihad Dergisi

Pages
113–142
DOI
—

Abstract

The Ottoman Empire started to make westernization efforts in the XVIIIth century.These efforts have been formerly realized in military fıeld and in the XIXth century bothin social and administrative fields. These efforts were taken with dissatisfaction by societyand with suspicion by the clergy. This tension caused a great dynamism in the society. Onone side extreme Westernizationers on the other side those who hate the West and for thisreason want to become westernized and on the another side intellectuals who avoid anythingcoming fom the West by assuming it as a life style and also Ottoman society composed ofcompletely disinterested public accepted the westernization as a social, administrative andimportant problem.Ictihad Dergisi (Journal) that was published by Dr. Abdullah Cevdet, acceptedwesternization as a life style and extremely defended westernization “being the same asWest”. Through the 28 years of publish of the Journal of İctihad, it continiously defendedwesternization in the most fıxed, stable and insistent way. It had as a principle to understandand to analyze every event, every subject and every question in a western way. Thisunderstanding was criticised violently by its contemporary intellectuals.Concurrently always defending westernization, it opposed in a most violent wayagainst Sultan Abdülhamid in the course of years 1904-1908. İctihad not only having greatsatisfaction by the declaration of Meşrutiyet but also o pposed the İttihat Terakki Assemblygovernment in the course of years 1913-18 since there has not been a rapid developmentin the field of Westernization in Meşrutiyet era as they expected it to be. Meanwhile it wasaccused of being irreligiousness by Islamic Press. In addition, against the Ittihadists madea cooperation with Islamists if needed.

Özet

ÖZETOsmanlı Devleti, XVIII. Yüzyıldan itibaren Batılılaşma çabaları içine girmiştir. Bu çabalar, önce askerî alanda ve XIX. Yüzyılda ise toplumsal ve İdarî alanlarda gerçekleştirilmiş devleti yöneten geleneksel elit tarafından hoşnutsuzlukla, ulemâ tarafından ise şüphe ile karşılanmıştır. Diğer yandan bu gerilim, toplumda büyük bir dinamizme yol açmıştır. Bir yanda aşırı Batıcılardan, öte yanda Batıdan hiç hoşlanmayan ve ancak devletin bekası için Batılılaşmak zorunda olduğunu hissedenler ile Batılı olan her şeyden uzak durmayı yaşam tarzı olarak benimseyen aydınlardan ve bu konulara tamamen ilgisiz bir halktan oluşan Osmanlı toplumu, Batıcılığı kapsamlı bir problematik olarak görmüştür.Dr. Abdullah Cevdet’in yayımladığı îctihad Dergisi, Batıcılığı bir hayat tarzı olarak görmekte ve en aşırı düzeyde Batıcılığı Batı ile “aynîleşmeyi“ savunmaktadır. Dergi, 28 yıllık yayın hayatı boyunca çağdaşları arasında en kararlı, istikrarlı ve ısrarlı bir şekilde Batıcılığı sürekli savunmuştur. Her olayı, her konuyu ve her meseleyi, Batıcı bir tarzda çözmeyi, anlamayı ve aşmayı prensip edinmiştir. Bu anlayış, çağdaşı aydınlar tarafından çok şiddetle eleştirilmiştir. Her zaman Batıcılığı savunmakla beraber, 1904-1908 yıllan arasında Sultan Abdülhamid’e karşı en şiddetli muhalefeti de yürütmüştür. îctihad, Meşrutiyet’in ilânından büyük bir memnuniyet duymakla beraber, Meşrutiyet döneminde, Batıcılık alanında beklediklerinin beklediği hızla gerçekleşmemesinden dolayı 1913 - 1918 yılları arasında İttihad ve Terakki Cemiyeti iktidarına karşı da muhalefet yürütmüştür. Bu arada İslâmcı basın tarafından dinsizlikle suçlanmıştır. Ayrıca İttihatçılara karşı, gerektiğinde İslâmcılar ile de işbirliği yapmıştır.

Keywords: Osmanlı devleti, Dr. Abdullah Cevdet