Journals / Dilbilim Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 29 - Sayı: 1

Zamansız Bir Dilde Zamanı İfade Etmenin Yöntemleri: Türk İşaret Dili (TİD)

Strategies to Express Time in a Tenseless Language: Turkish Sign Language (TİD)

Pages
87–118
DOI
—

Abstract

TİD’de zamanın nasıl ifade edildiği üzerine olan çalışmalar farklı sonuçlar göstermiştir: Gökgöz (2009) baş sallamanın zaman biçimbirimi olduğunu savunurken Arık (2012) ve Dikyuva ve diğ. (2015) TİD’in biçimbirimsel olarak zamansız bir dil olduğunu iddia etmektedirler. Bu çalışma, baş sallamanın farklı eylem türleri ile görünüşüne dayanarak TİD’in biçimbirimsel olarak zamansız bir dil olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bir tümcenin zamanının zaman belirteçleri ile ifade edildiği önerilmekte ve zaman belirteçlerinin hangi sözdizimsel konumlarda bulundukları gösterilmektedir. Son olarak, birkaç çalışmada bahsedilen TİD’deki zaman çizgileri zaman belirteçlerinin işaret uzamına yerleştirilmesine dayanarak tanımlanmakta, farklı zaman aralıklarının farklı zaman çizgilerini gerektirdiği de gösterilmektedir.

Özet

The studies on how time is expressed in TİD have different results: Gökgöz (2009) proposes that head nod is a tense morpheme while Arık (2012) and Dikyuva et al. (2015) claim that TİD is a morphologically tenseless language. This study shows that TİD is a morphologically tenseless language based on the occurrence of head nod with different verb types. It is also proposed that tense of a sentence is expressed via time adverbials and shown which syntactic positions time adverbials occur in. Lastly, timelines in TİD, which are only reported on in a few studies, are described based on the placement of time adverbials in the signing space. It is also shown that different time spans require different timelines to be used.