Journals / İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 8 - Sayı: 4

Al-Mustarshid Billah (512-529 Hijri/1118-1135 A.D): The First Abbâsîd Caliph Who Revolted against Seljukians

Selçuklulara Başkaldıran İlk Halife: Müsterşid Billah (512- 529/1118-1135)

Pages
3134–3151
DOI
—

Abstract

The Abbâsîd Caliphate was saved from the domination of the Shiah Buwayhids Dynasty which lasted a century, with the Baghdad expedition by the Seljukian sultan Tughril Beg in 477/1055. In this period, the Abbâsîd Caliphs were dispossessed of their political and administrative authority and were considered religious leaders only. Al-Mustarshid Billah who remained a Caliph between 512-529 (1118-1136), was the first Abbâsîd Caliph boosting the Abbâsîd secular-political domination that had been forgotten in the last two centuries. The Caliph Mustarshid who took advantage of the political basis that was resulted after the foundation of the Iraqi Seljukian Empire, took action to get saved from the political domination of the Seljukians. Mustarshid’s main strategy was to raise a tension related to the endless throne struggles between the Seljukian Maliks in order to weaken the Iraqi Seljukian Empire. After eighteen years of fighting, he captured most of Iraq and succeded to make the Seljukian Sultans and Maliks accept his authority.

Özet

Abbâsî hilafeti bir asır süren Şiî Büveyhî hâkimiyetinden Selçuklu sultanı Tuğrul Bey’in 477/1055 yılındaki Bağdat seferiyle kurtulmuştur. Bu dönemde Abbâsî halifeleri siyasi ve idari yetkileri ellerinden alınmış, sadece dini bir lider haline dönüşmüşlerdir. 512-529/1118-1136 tarihleri arasında halifelik yapan Müsterşid Billah, Abbâsîlerin yaklaşık iki asırdır unuttukları dünyevi-siyasi hâkimiyetlerini canlandırmak üzere girişimde bulunan ilk halifedir. Irak Selçuklu Devleti’nin kurulmasıyla ortaya çıkan siyasi zeminden istifade eden Halife Müsterşid, Selçukluların siyasi hâkimiyetinden kurtulmak için harekete geçmiştir. Selçuklu melikleri arasındaki bitmez tükenmez taht mücadelelerini kışkırtan Müsterşid, bu yolla Irak Selçuklu Devleti’ni zayıflatmayı amaçlamıştır. On sekiz yıllık bir mücadelenin sonunda Irak’ın büyük bölümünü ele geçiren Müsterşid, siyasi otoritesini Selçuklu sultan ve meliklerine kabul ettirmeyi başarmıştır.