Mef’ûlü Maah ve Kur’an-ı Kerim’deki Anlam Analizi

Özet

Arap dili cümle yapısında mukayyed kapsamında değerlendirilen mefûlü maah, atıf yapılması lafzen ve manen doğru olmayan, (مع) manasında, maiyyet vâvından sonra gelen mansûb, müfred ve fazlalık (فَضْلَة) isimdir. Bir kelimenin mefûlü maah olması için amilinden sonra gelmesi, öncesinde bir cümle olması, öncesindeki vâv (و) harfinin (مع) manasında olması ve mefûlü maahın cümleye eklenen fazlalık (فَضْلَة) bir isim olması gerekir. Vâvdan sonra gelen mahallen ya da lafzen mansûb bir kelimenin maʻtûf olma ihtimali de vardır. Bu durumda söz konusu kelimenin manevî ve sinâî yapısına göre mefûlü maah mı yoksa maʻtûf mu olduğu belirlenir. Mefûlü maah üslubu Kur’ân-ı Kerim’de kullanılmıştır. Nahivciler mefûlü maahın Kur’ân’da kesin olarak gelmediğini, mefûlü maah olarak tespit edilen mansûb kelimelerin başka şeylere de muhtemel olduğunu ifade etmişlerdir. Bir ayette vâvdan sonraki mansûb kelimenin mefûlü maah olarak değerlendirilmesi durumunda, buradaki vâv, kelimeye birliktelik/beraberlik anlamı katar ve ayete buna göre meal verilir.