Journals / Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi / 2020 / Sayı: 1
“NAIB” IN THE OTTOMAN JUDICIAL SYSTEM
- Issue
- 2020 · Sayı: 1
- Pages
- 189–234
- DOI
- —
Abstract
The subject of this study is the “naib” within the judicial organization of the Ottoman Empire. While there is a wide variety of studies on the “kadi” which has the main role in the Ottoman judicial system, it seems that there are not many studies about “naib” though it is the most important assistant of the kadi. Assisting kadi in both his judicial and administrative duties, “naib” also has a special importance as it can be appointed as kadi to fulfill his mission. In this study, theoretical inferences about the naibship were made by making use of kadi records, books of mühimme, codes and ruznamçe registers. Our conclusions can be summarized as follows: The naibs as kadi’s assistant, had accelerated and facilitated kadi’s work in the execution of judicial and administrative affairs and played an important role in the establishment of justice. However, in the following period their appointments instead of kadis for various purposes and especially the increase in this practice became effective in the degeneration of the judicial organization. Nevertheless, naibship seems to be provided efficiency in the judicial system when it was duly carried out.
Özet
Makalemizin konusunu, Osmanlı Devleti adli teşkilatı içerisinde görev alan naib teşkil etmektedir. Osmanlı Devleti adli teşkilatının temeli olan kadı hakkında çok çeşitli çalışma mevcut iken kadının en önemli yardımcısı olan naib hakkında çalışma sayısı pek fazla değildir. Adli işlerinin yanı sıra idari görevlerinde de kadıya yardımcı olan naib, kadı yerine atanabilmesiyle de ayrıca öneme sahiptir. Çalışmamızda şeriye sicilleri, mühimme defterleri, kanunnameler ve ruznamçelerden faydalanılarak naiblik kurumu hakkında teorik çıkarımlarda bulunulmuştur. Varmış olduğumuz sonuçları şu şekilde özetleyebiliriz: Naibler kadının yardımcısı sıfatıyla adli ve idari işlerin yürütülmesinde kadının işlerini hızlandırmış ve kolaylaştırmış olup adaletin tesisinde önemli rol oynamıştır. Fakat ilerleyen dönemlerde çeşitli amaçlarla kadıların yerine atanmaları ve bu uygulamanın sıklaşması adli teşkilatın yozlaşmasında etkili olmuştur. Naiblik kurumu, usulüne uygun şekilde yürütüldüğünde ise adli teşkilata verim sağlamıştır.