SOME TESTIMONIES IN RELATION TO THE ISSUE OF “THE FIRST BULLET” IN IZMIR

Abstract

A campaign launched by Izmir Journalists Association (IGC) in the year of 1972 to erect a “The First Bullet” monument on behalf of Hasan Tahsin has been approved throughout the country except for some objections. The opening of the monument, which was completed within 2 years, was made by the then President of the Republic of Turkey Fahri Korutürk himself on May 15, 1974. As Paul Connerton points out, monuments allow only certain things to be remembered, while they cause the others to be forgotten through a kind of discrimination. In other saying, monuments lead us to remember our past, however they hide it at the same time. “The First Bullet” monument has transformed the thesis that “Hasan Tahsin initiated the national struggle by being the first to open fire” into a “certain” and “accurate” historical fact by causing different narratives, opinions and objections to be forgotten. With reference to the reality that there might be lots of different testimonies owing to various reasons, this study is based on different testimonies and narratives with regard to “the first bullet” in Izmir on May 15, 1919. It aims to reveal all the dimensions related to the issue objectively through various testimonies without predicating on any premises, rather than seeking an answer to the question “who was the first to open fire”.

Özet

1972 yılında İzmir Gazeteciler Cemiyeti tarafından Hasan Tahsin adına bir “ilk kurşun” anıtı dikilmesi için başlatılan kampanya ülke genelinde bir kaç itiraz dışında topyekûn destek bulur. İki yıl içinde tamamlanan anıtın, açılışını 15 Mayıs 1974 günü bizzat dönemin Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk gerçekleştirir. Paul Connerton’un belirttiği gibi anıtlar, yalnızca bazı şeylerin hatırlanmasına izin verirken, bir çeşit ayrımcılıkla diğerlerinin de unutulmasına neden olmaktadır. Başka bir deyişle anıtlar geçmişi hatırlamamızı sağladığı kadar aynı zamanda onu saklamaktadır1 . “İlk kurşun” anıtı; zamanla bu konudaki farklı anlatıları, görüşleri ve itirazları unutturarak, “Hasan Tahsin’in ilk kurşunu atarak milli mücadeleyi başlattığı” tezini, “kesin” ve “keskin” bir tarihsel doğruya dönüştürmüştür. Bu çalışma; herhangi tarihsel bir olay üzerine çeşitli nedenlerden dolayı bir çok farklı tanıklıklar olabileceği gerçeğinden hareketle, 15 Mayıs 1919 günü İzmir’de atılan “ilk kurşuna” dair farklı tanıklıklara ve anlatılara dayanmaktadır. “İlk kurşunu kim veya kimler attı?” sorusuna cevap aramaktan ziyade, hiç bir ön kabule yaslanmadan nesnel bir yaklaşımla hadiseyi, çeşitli tanıklıklar üzerinden bütün boyutları ile ortaya koymayı amaçlamaktadır.