EXERTION PRINCIPLE IN UNFAIR COMPETITION LAW AND ITS APPLICATIONS

Abstract

Exertion principle means getting results up to everone's own exertion in commercial life. Exertion principle considered as a fundamental principle of unfair competition law in Turkish Law like German and Swiss Law. There are articles that based on exertion principle in 6102 numbered Turkish Commercial Law. Most noticable article that based on exertion principle ise "Actions and Commercial Applications that Violation of Honesty Principle" titled article 55's "Unauthorized Use of Someone Elses Work Products" titled (1) (c) section. Although it is not mentioned directly in section of article, it is mentioned that this section is general application of exertion principle in Turkish Commercial Law's Legal Basis Manifest. It is also mentioned that exertion principle is strengthened and its effects are widened in General Legal Basis part of Turkish Commercial Law's Legal Basis Manifest. Furthermore there are more article sections that related to exertion princple in Turkish Commercial Law. These are: 55 (1) (a) (4), 55 (1) (a) (5) and 55 (1) (d). Exertion principle can help judge in many cases about determining which competition is fair or unfair. This principle has been frequently used by Supreme Court in practice. But this principle criticised in doctrine because it is not applicable for all unfair competition situations and the idea of there is benefit for all participants like public and consumer in fair competition and thay are also must be protected. It is true that absolutely applying exertion principle to all situations can harm free competition principle. And this won't be the competition law's desired outcome of fair and free competition. Therfore it must be determined that in which situations the exertion principle is applicable.

Özet

Emek ilkesi, ticari hayatta herkesin kendi emeği oranında sonuç almasını ifade eder. Alman ve İsviçre Hukuku'nda olduğu gibi Türk Hukuku'nda da emek ilkesi haksız rekabet hukukunun en temel ilkelerinden biri olarak kabul edilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda emek ilkesine dayanan düzenlemeler bulunmaktadır. Bu düzenlemelerin başında Türk Ticaret Kanunu "Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar" başlıklı madde 55'in "Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma" başlıklı (1) (c) hükmü gelir. Madde içerisinde doğrudan emek ilkesinden bahsetmese de maddenin gerekçesinde bu fıkranın haksız rekabet hukukunu temellendiren emek ilkesinin geniş bir uygulaması olduğu belirtilmiştir. Ayrıca Türk Ticaret Kanunu'nun genel gerekçesinde de emek ilkesinin güçlendirilip etki alanının genişletildiğinden bahsedilmiştir. Yine Türk Ticaret Kanunu madde 55 (1) (a) (4), madde 55 (1) (a) (5) ve madde 55 (1) (d), emek ilkesi ile ilgilidir. Emek ilkesi, rekabetin haklı veya haksız olduğunun tespiti konusunda birçok halde hakime yardımcı olabilir. Yargıtay'ın da uygulamada bu ilkeye sıklıkla başvurduğu görülmektedir. Ancak doktrinde bu ilke tüm haksız rekabet hallerini açıklayamadığı ve bozulmamış rekabetten tüm katılanların (kamunun ve tüketicinin de) menfaatleri olduğu ve bunların da korunması gerektiği düşüncesi karşısında eleştirilmiştir. Gerçekten de emek ilkesinin mutlak olarak her halde uygulanması, serbest rekabet ilkesine zarar verebilecektir. Bu da haksız rekabet hukukunun ulaşmak istediği sonuç olan dürüst, serbest rekabetin korunması ile şüphesiz ki ters düşecektir. Bu sebeple emek ilkesinin hangi durumlarda uygulanabileceğine ilişkin tespitlerde bulunulmalıdır. Emek ilkesinin uygulama alanı üzerinde durduktan sonra Türk Ticaret Kanunu'nda emek ilkesi esas alınarak düzenlenen hükümleri inceleyeceğiz.