Elbistan Meydan Muharebesi ve İlhanlıların Yeni Anadolu Politikası

Özet

XIII. asrın ortalarında kurulmuş olan Memlük ve İlhanlı Devleti’nin ortakcoğrafyanın hâkimiyetini ele geçirmek ve bölgede yegâne güç olmak için kıyasıyabir mücadelenin içerisine girecekleri aşikârdı. Zira 1260 Aynicalut Savaşıbu hesaplaşmanın fitilini ateşlemesi bakımından önemli bir yere sahiptir. Moğollarailk hezimeti tattıran Memlükler, Suriye hâkimiyetini sağladıkları gibiaynı zamanda İslam dünyasının da göz bebeği konumuna yükselmiştir.Berke Han’dan itibaren İslam’ı seçen Altın Orda’nın İlhanlılarla rakip halegelişi ve sürekli kuzeyden baskı yapması ve bu bağlamda gelişen Altın Orda- Memlük müttefikliği Memlüklerin elini güçlendirmiştir. Bu arada Anadolu’daartan Moğol baskısı karşısında Türkiye Selçuklu yönetiminin acziyeti, Memlükleresığınan çevrelerin Sultan Baybars’ı bir Anadolu seferi konusunda teşviketmeleri ve nihayet Pervane’nin bizzat yardım talepleri böyle bir seferi kaçınılmazhale getirmiştir.1277’de Elbistan Ovası’nda bir Moğol birliğini yok eden Baybars, kısa süredeAnadolu’da hâkimiyet kurmuşsa da beklediği yardımı göremeyince geriçekilmiştir. Ancak O’nun bu seferi Anadolu açısından bir felakete dönüşmüştür.Bölgede bir Türkmen katliamı yapan Abaka, aldığı kararlarla Anadolu üzerindekitahakkümünü daha da arttırma yoluna gitmiştir. Neticede bir yandanMoğol valilerinin keyfi yönetimi diğer taraftan buna tepki olarak ortaya çıkanisyan hareketleri, Anadolu’da sosyo-ekonomik vaziyeti daha da zayıflatmıştır.