Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2021 / Cilt: 127 - Sayı: 250

HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI

Pages
165–190
DOI
—

Özet

Makalede Türk kavim ve devletlerinin en ünlülerinden biri olan Hazar kavim ve devlet adıyla aslen Ogur olup Uygurlara karışan Kadar, Kasar boy adları incelenmiş, bunların hepsinin kad- fiil köküne -ar geniş zaman ekinin bitişmesiyle oluştuğu gösterilmiştir. Bu üç etnik ad, aynı kelimenin değişkenleridir (çatallarıdır). Aslına en yakın olanı Kadar’dır; Kasar’da ortada d > s değişimi, Hazarda başta k > h, ortada d > z değişimi olmuştur. Hepsinin anlamı “başkaldırır, karşı durur, isyan eder; asi”dir. Ayrıca Hazar Türklerinin iki Kabar kabile adı da incelenmiş, bunun kab- fiil kökü ve -ar geniş zaman ekinden meydana geldiği, “başkaldırır, karşı durur, isyan eder; asi” anlamında olduğu belirtilmiştir. Bu meyanda Bulgar Türklerinin Kuber kişi ve Kuviar-is boy adının da Kabar kabile adıyla aynı söz ve anlamda olduğu gösterilmiştir. Böylece Hazar Türklerinin Kabar, Bulgar Türklerinin Kuber kişi ve Kuviar-is boy adlarıyla, Hazar kavim ve devlet, Kadar, Kasar boy adları sorunsalları sona erdirilmiştir.

Keywords: Kabar, Kadar, Kasar, Hazar, Kuber, lir türkçesi