Journals / Çeviribilim ve Uygulamaları / 2018 / Cilt: 2018 - Sayı: 25
Osmanlı İmparatorluğunun ve Rusya İmparatorluğunun Ordu Sistemlerinin Farklılıkları Askeri Terminolojinin Çevirisine Engel midir? Osmanlı Terimleri asker, ser-asker, ser-kerde, ser-dâr örneği
- Journal
- Çeviribilim ve Uygulamaları
- Pages
- 87–108
- DOI
- —
Abstract
Farklı sistemlere ait terimleri tercüme etmek çoğunlukla zordur. Lakin tercüme sorunları her za- man karmaşık değildir. Bahsettiğimiz türden tercümeleri yapan tercümanlar terminolojik engel- lerle karşı karşıya kalırlar. Askerî terminoloji, ordu sistemlerindeki farklılıklar nedeniyle bu sorunlu alanlar arasında yer alır. Bu makalede, 1774 yılında Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya İmparatorluğu arasında imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşmasının İtalyanca kaleme alınan metnindeki mevcut askeri terimler için Osmanlı heyetinin tercümanları tarafından önerilen dört Osmanlı terimini (asker, ser- asker, ser-kerde, ser-dâr) inceleyeceğiz. Bu kelimeleri, Osmanlı tercümanlarının askeri terminolojinin zorluklarını nasıl aştıklarını veya bu zorlukları nasıl görmezden geldiklerini anlamak amacı ile analiz edeceğiz. Bununla birlikte, Rus delegasyonu tercümanlarının İtalyanca kaleme alınan metindeki ask- erî terimleri tercüme etmek için kullandıkları stratejileri de irdeleyeceğiz.
Özet
Il est souvent difficile de traduire les termes appartenant à des systèmes différents. Mais ces prob- lèmes de traduction ne sont pas toujours insurmontables. Les drogmans qui réalisaient ces traduc- tions rencontraient ces obstacles terminologiques. La terminologie militaire est un de ces domaines problématiques à cause de la différence des systèmes d’armées. Dans cet article, nous analysons quatre termes ottomans (asker, ser-asker, ser-kerde, ser-dâr) proposés par les drogmans de la déléga- tion ottomane pour traduire les termes militaires présents dans l’original italien du traité de Küçük Kaynarca signé entre l’Empire ottoman et l’Empire de Russie en 1774. Nous les analyserons afin de comprendre comment ces drogmans ottomans ont pu résoudre ou contourner les difficultés de la terminologie militaire. Nous étudierons également les stratégies mises en place par les drogmans de la délégation russe pour traduire les termes militaires du texte italien.