Validity and reliability for the Turkish adaptation of the Consciousness in Dream Scale

Rüyalarda Bilinçlilik Ölçeği Türkçe uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

Abstract

Objective: The aim of this research is to adapt the Consciousness in Dreams Scale (RBÖ) to Turkish and to examine its psychometic properties. Methods: Five hundred and fifty-one university students participated in the study. The average age of the participants is 21.7; 62% of participants were women, and 38% were men. After the scale bilingual equivalence is completed, the validity and reliability analysis are checked. The exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis are used for the construct validity and Cronbach's alpha coefficient is utilized for internal consistency reliability. Also corrected-item total correlations and according to t test results differences between each item's means of upper-lower %27 points were analyzed. Results: In the exploratory factor analysis of the scale, unlike the original form, a 7 factor structure was obtained that explains the 57% of the total variance and consists 28 items. The factor loads were found to vary between 0.34 and 0.92. Confirmatory factor analysis results confirmed the structure that was obtained after exploratory factor analysis (?2=697.70; ?/sd=2.17; RMSEA=0.059; SRMR=0.064; CFI=0.96; GFI=0.93; AGFI=0.89; NNFI=0.92). The internal consistency coefficient Cronbach that derived from the reliability analysis of the scale has ranged between 0.73 and 0.82. Corrected item-total correlations ranged 0.31 to 0.77 and according to t test results differences between item's means of upper-lower 27% points were significant. Conclusion: Based on the results obtained after analysis, RBÖ is a valid and reliable that can be used to measure a person's level of consciousness in dreams. Never theless, further studies that will use RBÖ are important for its measurement force.

Özet

Amaç: Bu araştırma Rüyalarda Bilinçlilik Ölçeğinin (RBÖ) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışmaya 551 üniversite öğrencisi katılmıştır. Yaş ortalaması 21.7 olan katılımcıların %62'sini kadınlar, %38'ini erkekler oluşturmuştur. Ölçeğin dilsel eşdeğerlilik çalışmaları tamamlandıktan sonra geçerlilik ve güvenilirlik analizlerine geçilmiştir. Yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik için Cronbach alfa iç tutarlılık katsayılarından yararlanılmıştır. Ayrıca ölçeğin düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları ve %27'lik alt-üst grup ortalamaları arasındaki farklar incelenmiştir. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizleri sonrasında ölçeğin özgün formundan farklı olarak toplam varyansın %57'sini açıklayan ve 28 maddeden oluşan 7 faktörlü yapı elde edilmiştir. Maddelerin faktör yüklerinin 0.34-0.92 arasında değiştiği görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen sonuçlar açımlayıcı faktör analizi sonrası ortaya çıkan yapıyı doğrulamıştır (?2=697.70; ?2/sd=2.17; RMSEA=0.059; SRMR=0.064; CFI=0.96; GFI=0.93; AGFI= 0.89; NNFI=0.92). Ölçeğin güvenilirlik analizlerinden elde edilen Cronbach alfa iç tutarlılık katsayılarının 0.73-0.82 arasında değiştiği görülmüştür. Ölçeğin düzeltilmiş madde-toplam korelasyonlarının 0.31-0.77 arasında sıralandığı ve %27'lik alt-üst grup ortalamaları arasındaki farkların anlamlı olduğu bulunmuştur. Sonuç: Analizler sonrası elde edilen sonuçlara dayanarak RBÖ'nün bireylerin rüyalarındaki bilinçlilik düzeyinin ölçülmesinde kullanılabilecek, iyi psikometrik özelliklere sahip geçerli ve güvenilir bir araç olduğu değerlendirilmiştir. RBÖ'nün kullanıldığı gelecek araştırmalar ölçeğin ölçme gücüne katkı sağlaması bakımından önemlidir.