Sufi Hadith Comments in Father Nimetullah Nahcivanî's Hidayetu'l-Ihvan

BABA NİMETULLAH NAHCİVANÎ’NİN HİDAYETU’L-İHVAN ADLI ESERİNDE İŞÂRÎ HADİS YORUMLARI

Abstract

Nimetullah, known to be born in Nakhchivan, b. Mahmud Nahcivânî lived in the second half of the 15th century and in the first quarter of the 16th century and started to study science in Nakhchivan during the Akkoyunlu period. Later he went to Tabriz and wrote al-Fevâtîhu’l-ilâhiyye vel-mefâtihu'l-gaybiyye which was interpreted as the first Sufi tafsir in the history of tafsir, In the period of Ottoman Sultan II. Beyazıt, he immigrated to Anatolia in 1499 and settled in Konya's Akşehir region. The author has a mystical approach and passed away in 1514. In this study, the sources of the hadiths that the author refers to in her book Hidayetu'l-İhvan will be determined and whether or not they are authentic. Inward interpretation of hadiths will be given briefly.

Özet

Nahçivan’da doğduğu bilinen Nimetullah b. Mahmud Nahcivânî 15. yüzyılın ikinci yarıs ile 16. yüzyılın ik çeyreğinde yaşamış ve Akkoyunlular döneminde Nahcivan’da ilim tahsiline başlamıştır. Daha sonra Tebriz’e gitmiş ve tefsir tarihinde Kur’an’ın baştan sona tasavvufî olarak yorumlandığı ve ilk tasavvufî tefsir olarak kabul edilen el-Fevâtîhu’l-ilâhiyye vel-mefâtihu’l-gaybiyye’yi telif etmiştir. Osmanlı Sultanı II. Beyazıt döneminde, 1499 yılında ise Anadolu’ya göç etmiş ve Konya’nın Akşehir kazasına yerleşmiştir. Tasavvufî bir meşrebe sahip olan müellif, 1514 yılında vefat etmiştir. Bu çalışmada tefsir sahibi bir âlim olan müellifin, Hidayetu’l-İhvan adlı eserinde atıfta bulunduğu hadislerin kaynakları tespit edilip sıhhatları ortaya konulacaktır. Hadislerle ilgili işârî yorumlarına da kısaca yer verilecektir.