THE SCOPE OF THE BILATERAL SOCIAL SECURITY AGREEMENTS

Abstract

The bilateral social security agreements have an important place among the international sources of the social security law. These agreements are powerful legal instruments in the problem solving process arisen within the social security systems by the increase of the numbers of migrant workers. The workers who left their main countries in order to work in new countries are either excluded from being a part of the social security systems of both countries or covered by both of the systems due to strict rules of the social security law. These developments have negative effects on the workers as well as their dependents. Turkey, that was one of the major migrant worker sender countries after the Second World War, started to conclude bilateral contracts in order to protect the social security rights of its citizens. As of today, it is the part of 28 contracts that are in effect. Although the history of Turkish bilateral social security agreement lays back to 1960's there exist a very limited number of academic work on the subject. The main objective of this work is to fill this gap in part by studying the scope of social security agreements.

Özet

İkili sosyal güvenlik sözleşmeleri, sosyal güvenlik hukukunun uluslararası kaynaklarının içinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu sözleşmeler, son dönemde özellikle göçmen işçiliğin artması ile birlikte ortaya çıkan sorunların çözümü için kuvvetli bir araç halini almıştır. Ana ülkelerinden yurtdışına çalışmaya giden işçiler sosyal güvenlik mevzuatlarındaki katı kuralların etkisi ile ya tamamı ile sistem dışında kalmış ya da her iki ülke sisteminin de parçası olmuşlardır. Bunun işçiler ve bağımlı yaşayan aile fertleri üzerinde olumsuz etkileri ortaya çıkmıştır. Türkiye de özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrası göçmen işçi gönderen ana ülkelerden biri olarak vatandaşlarının haklarının korunması açısından ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri akdetmeye başlamıştır. Bugün itibarı ile 28 ülke ile yürürlükte bulunan sözleşme mevcuttur. Türk ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri tarihi 60 yıla yakın bir süreyi kapsasa da bu sözleşmeler üzerinde yapılan akademik çalışmalar oldukça sınırlı sayıdadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin imzaladığı ikili sosyal güvenlik sözleşmelerinden hareketle, sosyal güvenlik sözleşmelerinin kapsamının irdelenmesi ve belirtilen boşluğun kısmen doldurmasıdır.