Accounting for Compliment Responses: A Critique of the Maxim Approach in Politeness Theory

Özet

Alanyazında iltifat yanıtları ister Brown ve Levinson'ın (1987) ister Leech'in (1983) incelik kuramları çerçevesinde incelenmiş olsun genellikle Pomerantz'in (1978) öne sürdüğü iki ilke tarafından tetiklendikleri ileri sürülmüştür. Birbirine ters düşen bu yönlendiricilerden ilki iltifatın içerdiği değerlendirmeye katılma, diğeri ise alçakgönüllülük ilkesidir. Bu çalışmada iltifat yanıtlarından kabul etme ile reddetme ulamlarının bu iki ilkenin dışındaki etmenler tarafından güdülenebileceği öne sürülmektedir. Örnek olarak, makalede iltifata teşekkür etme eyleminin Leech'in kar-zarar kesintisizi ile açıklanabileceği; öte yandan, kimi iltifatı reddetme yanıtlarının da alçakgönüllülük ilkesi ile ilintili olmayıp, konuşma ortamındaki kişilerarası ilişkinin türü, iltifat edilenin iltifata konu olan nesne ya, da özellikle ilgili görüşleri vb. etmenlerden güdülenebileceği gösterilmektedir. Bu etmenlerin temelinde Brown ve Levinson'ın inceliğin ana tetikleyicisi olarak gördükleri ve kişinin toplumsal değeri olarak tanımlayabileceğiniz 'yüz'ü koruma eylemi bulunmaktadır. Çalışmada iltifet yanıtlarının yüzü koruma ve yüceltme eylemleri ile ilişkilendirilmeleri gerektiği savunulmaktadır.