İsviçre'deki minare karşıtı referandum afişlerinde islamofobi'nin söylemsel inşası

Özet

Bu çalışmada, İsviçre’de 29 Kasım 2009 tarihinde ülke çapın- da düzenlenmiş olan minare referandumu öncesi yürütülen si- yasal kampanya boyunca, minare karşıtlarının kullandığı pro- paganda afişlerinin söylemi içinde şifrelenen İslamofobiye iliş- kin ideolojik anlamların inşası analiz edilmiştir. Minare karşıtı referandum afişlerinin metni ve söylemi içinde inşa edilen İs- lamofobiye ilişkin ideolojik anlamların kökenleri, doğası ve unsurları, çalışmanın temel araştırma sorunsalı olarak belir- lenmiştir. Çalışma, anılan propaganda afişlerinin söylemine kök salan İslamofobiye ilişkin ideolojik anlamların hangi an- lam inşa etme araçları, stratejileri ve pratikleri ile kurulduğunu ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bu doğrultuda, minare karşıtı referandum afişlerinin söylemine demirlenen ve İsviçreli seç- menleri korku, tehdit, uyarı, tavsiye, telkin, yönlendirme ve müzakere yoluyla minare yasağına ikna etmeye çalışan, İslamı ve Müslümanları ötekileştirici, dışlayıcı ve ayrıştırıcı ideolojik ifadelerin sembolik, imalı ve çağrışımsal anlamları analiz edil- miştir. Çalışma; nitel bir araştırma tasarımı, eleştirel ve kültü- rel perspektiflere dayalı betimleyici ve eleştirel bir bakış açısı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, çözümleme araçları olarak Roland Barthes’in “göstergebilimsel analiz modeli” ile Teun Van Dijk’in “ideolojik söylem analizi” kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, minare karşıtı propaganda afişlerinin metni ve söylemi içinde inşa edilen İslamofobi ile ilgili ideolojik an- lamların hem İsviçre toplumunun kolektif bilincinde paylaşı- lan İslam hakkındaki olumsuz kanaatleri, inançları, önyargıla- rı, kalıp yargıları hem de kolektif bilinçaltında saklı duran İs- lam ile ilgili olumsuz arketipleri yansıtan üç ana algıya dayan- dığı ortaya çıkmıştır: 1. Hristiyanlığa karşı teolojik anlamda rakip olan, tehlike oluşturan ve meydan okuyan bir İslam algı- sı, 2. İsviçre’ye karşı politik anlamda rakip olan, tehlike oluşturan ve meydan okuyan bir İslam algısı. 3. İsviçre’ye karşı toplumsal ve kültürel anlamlarda rakip olan, tehlike oluşturan ve meydan okuyan bir İslam algısı.