YAKACIK ÇAYI HAVZASININ (HATAY) MORFOMETRİK ANALİZİ

Özet

Bu çalışmada, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak sayısal yükseklik modelleri üzerinden havza morfometrik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Morfometrik analizler havzanın rölyefe ait çizgisel, alansal özelliklerini içermektedir. Çalışma alanı olarak Yakacık Çayı Havzası (Hatay) seçilmiştir. Havzanın morfometrik karakteristiğinin belirlenmesinde 1/25.000 ölçekli sayısal topografik haritalar üzerinden Sayısal Yükseklik Modeli üretilmiş, morfometrik analizlerin ve indis hesaplarının tamamı Coğrafi Bilgi Sistemleri ortamında ArcGIS 10.2 yazılımında otomatik türetilmiştir. Bu bağlamda havza karakteristik özelliklerinden; havza sınırı, alanı, çevresi, akış yönleri, drenaj ağları, eğim ve bakı gibi özellikleri belirlenmiştir. Sayısal topografik harita üzerinden klasik yöntemlerle belirlenmesi zor ve zaman alıcı olan havza sınırlarının ve gerekli morfolojik özelliklerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla oluşturulacak sayısal yükseklik modeli kullanılarak daha kolay ve hızlı bir şekilde yapılabileceğine ilişkin yaklaşımlar ortaya konulmuştur.

Abstract

This study aims to determine the basin morphological features with the help of digital elevation models by using of Geographic Information Systems. Morphometric analyses include the linear, spatial properties of the relief of the basin. Yakacık River basin (Hatay) is chosen as the eld of study. Digital elevation model obtained from 1/ 25.000 scaled digital topographic maps was used for determining the basin's morphometric characteristics, and all of the morphometric analyses and calculations of indices were performed using Geographic Information Systems on ArcGIS 10.2 software automatically. In this context, the characteristic features of the basin, the basin boundary, area, perimeter, fiow directions, drainage networks, slope and aspect were determined. This study introduces some approaches that involve the use of digital elevation model created with the help of GIS for a quick and easy way of determining the basin boundary and its morphological properties which are time consuming and difcult to determine on the digital topographic map by means of conventional methods .