Examination of the Ways of the Character Formation in Story Texts in Secondary School Turkish Textbooks

Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Öykü Metinlerindeki Karakter Geliştirme Yollarının İncelenmesi

Abstract

“The character” element in story type texts in Turkish textbooks is an extremely important literary element in constructing the fiction and transferring the message and the courses to the students. Therefore, having a careful attitude in the character formation in the story type texts affects the quality of the end-product to a great extent. Lukens (1999) has categorized the ways of the character formation in five main categories as “through behavior, talk, physical properties, interpretation of other characters, and the author’s interpretation”. In this study, the ways of the character formation in story texts presented in secondary school (5th, 6th, 7th and 8th class) Turkish textbooks prepared by Ministry of National Education Publications were examined using descriptive analysis method according to classification set by Lukens (1999). As a result of the study, it was determined that the characters in the stories in Turkish textbooks were formalized “through speech and author’s interpretation”. Although it is numerically few, it has been determined that in some stories, characters are also formalized “through behavior, physical properties, and interpretation of other character s.”.

Özet

Türkçe ders kitaplarında yer alan öykü metinlerindeki “karakter” öğesi, kurgunun yapılandırılmasında ve ileti ile izleklerin öğrenciye aktarılmasında son derece önemli bir yazınsal unsur olma özelliği taşımaktadır. Bu nedenle öykü türü metinlerde yer alan karakterlerin geliştirilme sürecinde özenli bir tutum içinde olunması, ortaya çıkan metnin niteliğini büyük ölçüde etkilemektedir. Lukens (1999), karakter geliştirme yollarını “davranışlarıyla, konuşmalarıyla, fiziksel özellikleriyle, diğer karakterlerin yorumuyla ve yazarın yorumuyla” olmak üzere beş ana kategori altında ele almıştır. Buna göre, bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları tarafından yayımlanan ortaokul (5., 6., 7. ve 8. Sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki öykülerde yer alan karakter geliştirme yolları, Lukens (1999) tarafından yapılan sınıflama doğrultusunda betimsel çözümleme yoluyla incelenmiştir. İnceleme sonucunda, Türkçe ders kitaplarında yer alan öykülerdeki karakterlerin genellikle “konuşma yoluyla” ve “yazarın yorumuyla” geliştirildikleri belirlenmiştir. Sayısal olarak az olmasına karşın bazı öykülerde karakterlerin “davranışlarıyla, fiziksel özellikleriyle ve diğer karakterlerin yorumuyla” da geliştirildikleri bulunmuştur.