Türkiye Ulusal Temel GNSS Ağı (TUTGA) Güncel Koordinat ve Hızlarının GNSS Verilerinin Yeniden Değerlendirilmesi Kapsamında Hesaplanması

Özet

Türkiye’nin ilk modern uydu bazlı 3 boyutlu temel jeodezik referans ağı olan Türkiye Ulusal Temel GNSS Ağı (TUTGA)’nın yaşatılması ve geliştirilmesi için ölçü sayısının artırılması ve tüm ölçülerin en güncel modeller, hassas yörünge parametreleri ve güncel analiz stratejileri ile değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; 1992-2019 yılları arasında gerçekleştirilen kampanya ve sabit GNSS ölçüleri birlikte dengelenerek, günümüzde 654 noktadan oluşan TUTGA’nın güncel koordinat ve hızlarının yeniden hesaplanmasıamaçlanmıştır. Bu kapsamda, tarihsel tüm GPS verilerinin, homojen bir veri değerlendirme stratejisi, güncellenen uydu yörüngeleri ve Yer Dönme Parametreleri kullanılarak işlenmesiyle daha tutarlızaman serilerinin ve nokta hızlarının elde edilmesi hedeflenmiştir. İlk olarak, tarihsel GNSS verileri ve meta verileri tasniflenerek sayısal ortamda hazır hale getirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde GAMIT/GLOBK yazılımı kullanılmış ve nihai çözüm ITRF2014 referans sisteminde hesaplanmıştır. Hesaplanan TUTGA koordinatlarını, Türkiye Ulusal Datumu olan TUREF’in belirlendiği ITRF96 2005.0 epoğuna getirmek için 14 parametreli Helmert dönüşümü uygulanmıştır. Noktaların zaman serileri tektonik ve lokal etkiler açısından incelenmiş ve bölgesiyle uyuşumsuz olan noktalar tespit edilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı yer değiştirmeler oluşturan 11 adet deprem göz önüne alınmış, depremden etkilenen noktaların ayırt edilmesi için noktaların dört karakter kısaltmalarının yanına iki karakterli deprem kısaltması tanımlanmıştır. Ayrıca, bu çalışmadan elde edilen sonuçlar önceki çalışmalar ile karşılaştırılmış ve farklar sunulmuştur.