ORTAÇAĞ HRİSTIYAN DÜNYASINDA BELLEK KAVRAMI VE GİZEM OYUNLARI: YORK DÖNGÜSÜ

THE CONCEPT OF MEMORY IN MEDIEVAL CHRISTIAN THOUGHT AND MYSTERY PLAYS: THE YORK CYCLE

Özet

Merkezine din ve aklı yerleştiren Skolastik düşünce, önceki dönemlerde aklın değil duyu ve duyguların alanına ait olduğu düşünülerek önemli bulunmayan belleği akıl ile ilişkilendirerek yeniden tanımlar. Buna göre bellek, geçmiş, şimdi ve gelecek arasında ilişki kurulmasını sağlayarak Hristiyanlığın büyük erdemlerinden sayılan Sağduyu'yu olanaklı kılmaktadır. Bu düşünce biçimi, iyi insan ve iyi Hristiyan olma yolunda belleğe atfedilen önemin artmasını sağlamıştır. Böylece, bellek Ortaçağ Hristiyan felsefesinde oldukça önem verilen bir kavrama dönüşürken, belleğin geliştirilmesi de sıklıkla ele alınan bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma, 10. yüzyılda Avrupa'da ortaya çıkan dini tiyatro geleneğini bir belleği geliştirme pratiği olarak ele alarak, hem aklın alanı dışında tanımlanan ve duyulara ilişkin olduğu düşünülen imgelerin yoğun bir şekilde kullanıldığı, hem de dini konu edinen ve dini otoritelerin de onayladığı bir tiyatro anlayışının yaygınlaşmasının nasıl mümkün olduğu sorusu üzerinde durmaktadır. Bu bağlamda, Ortaçağ İngiliz dini oyun geleneğinin bir örneği olan York Döngüsü, dönemin bellek anlayışının bir tezahürü olarak ele alınmıştır.

Abstract

Before scholasticism, memory was given little importance due to the belief that it belonged to the realm of senses and emotions. Centring on religion and reason, scholastic thought redened memory in relation to reason. In this context, memory came to be recognised as the connection between the past, the present, and the future, which made Prudence, one of the four cardinal virtues in Christian belief, possible. This, in return, increased the importance of memory as a prerequisite for becoming a good person, as well as a good Christian. Thus, memory developed into a signicant concept in Medieval Christian philosophy. It was also for this reason that the improvement of memory was a frequently addressed subject during this period. Regarding the tradition of religious drama that emerged in the 10th century as a means of improving memory, therefore, this study focuses on the following question: How could such an understanding of drama became widespread, for it made intense use of images that were placed outside of reason, and at the same time had religion as its subject, besides being approved by the religious authorities? In this context, the study examines The York Cycle, an example of British religious drama tradition, as a manifestation of the understanding of memory in the period.