DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ HUKUKUBAKIMINDAN ULUSLARARASITİCARETTE GÜVENLİK İSTİSNASI

Özet

Dünya Ticaret Örgütü mal ticareti, hizmetler ticareti ve fikri mülkiyet hakları konusunda güvenlik istisnasına yer vermektedir. GATT’ın XXI(b)(iii) maddesinde yer alan “harp veya uluslararası ilişkilerde sair bir aciliyet zamanında” alınan önlemler, gü-venlik istisnasıyla ilgili düzenlemelerin en çok tartışılan kısmıdır. GATT’ın yürürlüğe gir-diği 1948 yılından beri üzerinde uzlaşma sağlanamayan bu düzenleme Russia - Traffic in Transit davasında belli ölçüde yorumlanmıştır. Panel, bu madde çerçevesinde alınan ön-lemlerin DTÖ’de dava konusu yapılamayacağı iddiasını reddetmiştir. Panele göre, hangi hallerin uluslararası ilişkilerde aciliyet teşkil ettiği konusunda DTÖ üyelerinin bir takdir hakkı bulunmakla birlikte bu hak iyiniyet ilkesine uygun şekilde kullanılmalıdır. Böyle bir aciliyet halinin mevcut olduğu hallerde ise esaslı güvenlik menfaatlerinin korunması amacıyla hangi önlemleri almak gerektiği konusunda üyeler tam takdir hakkına sahiptir. Bu davada verilen Panel kararının ne ölçüde yerleşik içtihada dönüşeceği güvenlikle ilgili olarak devam eden davalar karara bağlandığında belli olacaktır.