Kısa Öykülerin Metindilbilimsel Analizi ve Dil Öğretimi Joyce’un Eveline Öyküsü Örneği

Textlinguistic Analysis of the Short Stories and Language Teaching, Sample of Eveline By Joyce

Abstract

Özel ve sıra dışı bir dilin kullanıldığı yazınsal metinler, dil öğretiminde önemli bir rol oynarlar. Kurgusal bir dünyayı temsil ederken kendilerini çevreleyen sosyo-kültürel dünyanın izlerini taşırlar. İnsan hayatını yansıttıklarından bu metinlerde günlük hayatta en çok kullanılan sözcükleri görmek mümkündür. Yapısal, dilsel özellikleri ve kısa olmaları itibariyle kısa öyküler dil öğretiminde kullanılmaya uygun metinlerdir. Öyküler, öğrenci üzerinde ahlaki ve etik değerlerin oluşmasında güçlü bir işleve sahiptir. Kısa kurgu yalnızca dili değil hayatın kendisini gözlemlemek için de iyi bir kaynaktır. Yazınsal metinler ilk okumada çözümlenemeyen, görünen yüzey yapıdan görünmeyen derin yapıya doğru iyi bir okuma gerektiren metinlerdir. Bir kısa öyküyü metindilbilimsel olarak çözümlerken öğrenciler, yüzey yapıdaki sözcüksel ve dilbilgisel ögeler aracılığıyla derin yapıdaki anlamlara ulaşabilirler. Sözcükleri bağlamlarında öğrenirler ve ayrıntılı bir gramer bilgisi edinirler. Dili aktif bir şekilde kullanabilir, metin üretme ve yorumlama becerilerini geliştirebilirler. Bu çalışmada, örnek olarak, Joyce’un Eveline adlı öyküsü metinselliğin temel ölçütleri olan ‘bağlaşıklık ve bağdaşıklık’ açısından çözümlenecektir.

Özet

Literary texts, which require special or unusual language, play an important role in language teaching. They have the traces of the real socio-cultural world surrounding them while they represent a fictional world. In these texts the most used words in daily life are sampled because they reflect human life. Short stories are appropriate to be used in language teaching because of their structural, linguistic properties and shortness. They have a powerful function in raising moral and ethical values in the classroom. Short fiction is a supreme resource for observing not only language but also life itself. Literary texts cannot be analyzed in first reading and they require a close reading from visible surface structure to invisible deep structure. While analyzing a short story through textlinguistic analysis method students reach the meanings in the deep structure of the text through lexical and grammatical elements on its surface structure. They learn words in their context and acquire grammatical knowledge in detail. They can actively use language and improve their abilities to produce and interpret text. In this study, as a sample, Eveline by Joyce will be analyzed through basic standards of the textuality, ‘cohesion and coherence’.