Kirleticiler ve karstik bölgelerde kirleticilerin taşınması

Özet

Kirleticiler ve karstik bölgelerdeki kirleticilerin taşınması konusunda, önemli olan birçok etmen bulunmaktadır. Karst akiferlerindeki kirliliğin araştırılması için kirlenme kaynaklarının teşhis edilmesi, kirletici çeşitlerinin belirlenmesi, kirletici davranışlarının karstik akifer içindeki davranış farklılıklarının araştırılması önemlidir. Bu amaç doğrultusunda, karst sularının temel özelliklerinin bilinmesi gereklidir. Bu bileşime etki eden parametreler, meydana gelen tepkimeler incelenmelidir. Çözünme, açık sistemde ve kapalı sistemde olmak üzere iki farklı sistemle açıklanmıştır. Kalsitin dolomitle ilişkisi ve çözünme çökelme ilişkileri anlatılmıştır. Kirletici kaynaklar olarak, başlıca, şehir atıksulan, sanayi atıksulan, diğer özel atıklar, arazide atıkların gömülme suretiyle düzenlenmesi, otoyollar, tarımsal işlevler olarak belirlenmiştir. Kirleticilerin çeşitlerini ve kirleticilerin davranışlarını kontrol eden etmenler arasında , mikroorganizmalar, hidrokarbonlar, tanm ilaçlan ağır metaller, nitrojenli bileşenler, organik olmayan bileşenler, radyoaktif izotoplar sayılmaktadır. Yine kirlilik kaynaklarından biri olarak kabul edilen tuzlanma işlevleri, karstik akiferler için önemli kirlilik kaynağıdır. Deniz suyu girişimi sonucunda akifer içinde tuzlanma meydana gelmektedir. Bu da özellikle beslenmeye göre çekimin çok daha fazla olduğu ve boşalımın bu nedenle çok hızlı olduğu karstik akiferler için önem taşımaktadırlar. Fiziksel, kimyasal ve biyolojik değişimler de kirleticilerin taşınmasına, kirleticilerin miktarında değişen parametrelere göre artış ve azalma şeklinde yansımasına neden olmaktadır. Kirleticilerin girişimi ve taşınmasını etkileyen koşullar ise, hazne yapısı, örtü formasyonları, doymamış zondaki karstlaşma kalınlığı ve derecesi, kirleticilerin ulaşım yollan, akış koşullanndaki değişimler ve yüzeysuyu girişi şeklinde olmaktadır.