Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların "Oyun" ve "Açık Alan (Bahçe)" Etkinlikleri İle İlgili Görüşlerinin İncelenmesi ve Örnek Bir Bahçe Düzenleme Çalışması

Abstract

that the major inadequacies are related to cleanliness, sound isolation, security, schoolyards and playgrounds, the appropriateness of the educational materials, their use and quantitative sufficiency. Gallahue (1982) emphasizes that there is a need for a systematic, organised and a qualified teaching and learning environment for the development of a child's motor and social abilities. Children can only relate to and head for various activities in line with their interests and needs in a welldesigned environment and their creativity can be supported. Ensuring the optimum benefit from the learning centre inside or outside the classroom depends on the organisation and design of the learning centres as required. In line with this information, the design aspect of the educational environments should not be avoided and the design should be done consciously. Especially, the planning of the schoolyard should not be limited to the assignment of an open space for this purpose. Open spaces should be planned in accordance with the characteristics of the school, its education level, its type of education, function of the school, social structure of the environment and the recreational opportunities (Akdoğan, 1972 ; Willams, 1983 ; Gallahue, 1989 ; Oğuzkan et al., 2000 ; Algan & Uslu, 2009 ; Özdemir & Yılmaz, 2009 ; Biehl, 2011 ; Pınar, 2012). Within the scope of relevant studies conducted; it was identified that opportunities for play, sports, education and sociocultural activities can be created when the schoolyards are designed and organised properly and this contributes to the development of children in many aspects. In Turkey, most of the daily activities conducted during the day take place in classroom environment (Takahashi, 1999 ; Fjİrtoft & Sageie, 2000 ; Menino, 2000 ; Fisman, 2001 ; Corson, 2003 ; Özdemir & Yılmaz, 2008 ; Miller et al., 2009 ; Sabırlı, 2012). The aim of this study is to investigate the views of children aged three, four and five in regards to 'play' and 'playgrounds' and to establish a sample schoolyard appropriate to the aim. Another aim of the study is to emphasize the importance of schoolyards besides the importance of school buildings and to point out the necessity of creating spaces and environments that could meet the physical, emotional and mental needs of children. Within the scope of the experimental study conducted during the education year of 2016-2017 in Ordu province, purposeful sampling has been used and the study has been conducted in a private pre-school that has a playground. The study group comprised of a total of 46 children; 13 children at the age of three, 13 children at the age of 4 and 20 children at the age of 5. Semi-structured interview forms have been used as the data collection method in this study and childrens' responses have been analysed and evaluated. The outcome indicated that all the children aged three, four and five like to play outside in the schoolyard. The responses of children regarding the activities differ in accordance to their age group. As an outcome of the evaluation of the responses taken from the children, suggestions have been brought for constructing open spaces and for establishing a sample playground in line with the aims.

Özet

Türkiye'de, okul öncesi eğitim kurumlarını fiziksel donanımlar açısından inceleyen çeşitli çalışmalarda temizlik, ses yalıtımı, güvenlik, bahçe ve oyun alanları düzeni, eğitsel malzemelerin uygunluğu, malzemelerin nicel yeterliliği ve kullanım şekli gibi konular önemli eksiklikler olarak gösterilmektedir. Gallahue (1982), çocuğun motor ve sosyal yeteneklerinin geliştirilmesinde düzenli ve sistemli, nitelikli bir öğretme-öğrenme ortamına ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır. Çocuklar ancak iyi düzenlenmiş bir uyarıcı ortamda ilgilerine ve ihtiyaçlarına göre çeşitli etkinliklere yönelebilir ve yaratıcılıkları desteklenebilir. Sınıf içi ya da sınıf dışındaki öğrenme merkezlerinden beklenen faydanın sağlanabilmesi, öğrenme merkezlerinin istenilen biçimde düzenlenebilmesine bağlıdır. Bu bilgiler doğrultusunda, eğitim ortamlarının tasarım boyutu göz ardı edilmemeli ve bilinçli olarak tasarlanmalıdır. Özellikle, okul bahçesinin planlanmasında, sadece açık alan ayırmakla konuya çözüm getirilemez. Açık alanlar okulun niteliği, eğitim derecesi, şekli, fonksiyonu, bulunduğu çevrenin sosyal yapısı ve rekreasyon olanakları gibi kriterler göz önünde bulundurularak planlanmalıdır (Akdoğan, 1972 ; Willams, 1983 ; Gallahue, 1989 ; Oğuzkan vd., 2000 ; Algan & Uslu, 2009 ; Özdemir & Yılmaz, 2009 ; Biehl, 2011 ; Pınar, 2012)Yapılan araştırmalara göre; okul bahçeleri doğru bir şekilde düzenlendiğinde bahçede oyun, spor, eğitim ve sosyalkültürel etkinliklere yönelik olanaklar oluşmakta ve böylece çocukların birçok alanda gelişimlerine katkı sağlanmaktadır. Türkiye'de, okul öncesi eğitim kurumlarında, gün boyunca yapılan etkinliklerin çoğu sınıf ortamında gerçekleştirilmektedir (Takahashi, 1999 ; Fjørtoft & Sageie, 2000 ; Menino, 2000 ; Fisman, 2001 ; Corson, 2003 ; Özdemir & Yılmaz, 2008 ; Miller vd., 2009 ; Sabırlı, 2012). Bu çalışmanın amacı; üç, dört ve beş yaş gruplarındaki çocukların "oyun" ve "bahçe" ile ilgili görüşlerinin incelenmesi ve amaca uygun örnek bir okul bahçesinin oluşturulmasıdır. Çalışmanın bir diğer amacı da; eğitimin temelini oluşturan okul bahçelerinin en az okul binaları kadar önemli olduğunu vurgulamak ve çocukların fiziksel, ruhsal ve zihinsel gereksinimlerini karşılayacak mekanların yaratılması gerekliliğine dikkat çekmektir. 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılında Ordu İlinde yapılan deneysel desenli bu araştırmada amaçlı örneklem kullanılarak, yapılandırılmamış boş bir arsaya sahip özel bir anaokulunda çalışma gerçekleştirilmiştir. Anaokuluna devam eden üç yaş grubunda 13, dört yaş grubunda 13 ve beş yaş grubunda 20 çocuk olmak üzere toplam 46 çocuk araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve çocukların verdikleri cevaplar analiz edilerek değerlendirilmiştir. Üç, dört ve beş yaş gruplarındaki çocukların tamamının bahçede oyun oynamayı sevdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bahçede oyun etkinlikleri ile ilgili çocukların verdikleri cevaplar yaş gruplarına göre değişiklik göstermiştir. Çocuklardan alınan cevapların değerlendirilmesi neticesinde, amaca uygun örnek bir bahçenin oluşturulması uygulamaya konularak, açık alanların yapılandırılmasına yönelik birtakım öneriler getirilmiştir.