Could Selectively Skipping of the Repetitive Thinking Questionnaire among a Series of Self-Report Scales in a Study Be a Coping Strategy?

Bir Ölçek Çalışmasında Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeğini Seçici Olarak Atlamak Bir Başa Çıkma Stratejisi Olabilir mi?

Abstract

Amaç: Araştırmacıların bir çalışmasında katılımcıların bir bölümünün tesadüfi olmayan bir şekilde tekrarlayıcı düşünmeyi ölçmek amacıyla kullanılan aracı doldurmamış olmasından hareketle, bu tepkinin stres verici yaşam olaylarıyla başa çıkmak üzere kullanılan “stresli olayı unutmaya çalışma” gibi duygu odaklı bir başa çıkma stratejisi olabileceği ihtimalini test etmek üzere yapılan bu çalışmanın amacı, Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeği maddelerinin yok sayılmasının bir başa çıkma stratejisi olup olmadığını sınamak ve bu yok saymanın bağlanma örüntüleri, psikolojik belirtisellik ve bilişsel esneklik açısından, tekrarlayıcı düşüncesi olan ve olmayan kişilere göre nasıl konumlandığını anlayabilmektir. Yöntem: TÜBİTAK tarafından desteklenen bir projenin 992 üniversite öğrencisinden oluşan örneklemi içinden seçilen ve tekrarlayıcı düşünme durumuna göre üç gruba ayrılan 432 (278 kadın ve 154 erkek) katılımcıdan Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Kısa Semptom Envanteri kullanılarak veri toplanmıştır. Bulgular: Hipotezleri sınamak amacıyla bir dizi ANOVA, MANOVA ve diskriminant analizi yapılmıştır. Varyans analizlerinin sonuçları, tekrarlayıcı düşünme ölçeğini yok sayan grubun, güvenli bağlanma, psikolojik belirtiler ve bilişsel esneklik açısından tekrarlayıcı düşüncesi olan ve olmayan grubun arasında olduğunu göstermektedir. Diskriminant analizi sonuçları da tekrarlayıcı düşünmesi düşük olan grup ile ölçeği yok sayan grubun, yüksek oranda tekrarlayıcı düşünmesi olan gruptan psikolojik belirtisellik ve bağlanma kaygısı açısından; tekrarlayıcı düşünmesi düşük olan grup ile tekrarlayıcı düşünmesi yüksek olan grubun da ölçeği yok sayan gruptan bilişsel esneklik-kontrol boyutu açısından farklılaştığını göstermektedir. Sonuç: Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeğinin yok sayılmasının bir çeşit savunma mekanizması ya da stresle başa çıkma stratejisi olabileceği görülmüştür. (Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi 2013; 2: 89-97)

Özet

Amaç: Araştırmacıların bir çalışmasında katılımcıların bir bölümünün tesadüfi olmayan bir şekilde tekrarlayıcı düşünmeyi ölçmek amacıyla kullanılan aracı doldurmamış olmasından hareketle, bu tepkinin stres verici yaşam olaylarıyla başa çıkmak üzere kullanılan "stresli olayı unutmaya çalışma" gibi duygu odaklı bir başa çıkma stratejisi olabileceği ihtimalini test etmek üzere yapılan bu çalışmanın amacı, Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeği maddelerinin yok sayılmasının bir başa çıkma stratejisi olup olmadığını sınamak ve bu yok saymanın bağlanma örüntüleri, psikolojik belirtisellik ve bilişsel esneklik açısından, tekrarlayıcı düşüncesi olan ve olmayan kişilere göre nasıl konumlandığını anlayabilmektir. Yöntem: TÜBİTAK tarafından desteklenen bir projenin 992 üniversite öğrencisinden oluşan örneklemi içinden seçilen ve tekrarlayıcı düşünme durumuna göre üç gruba ayrılan 432 (278 kadın ve 154 erkek) katılımcıdan Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Kısa Semptom Envanteri kullanılarak veri toplanmıştır. Bulgular: Hipotezleri sınamak amacıyla bir dizi ANOVA, MANOVA ve diskriminant analizi yapılmıştır. Varyans analizlerinin sonuçları, tekrarlayıcı düşünme ölçeğini yok sayan grubun, güvenli bağlanma, psikolojik belirtiler ve bilişsel esneklik açısından tekrarlayıcı düşüncesi olan ve olmayan grubun arasında olduğunu göstermektedir. Diskriminant analizi sonuçları da tekrarlayıcı düşünmesi düşük olan grup ile ölçeği yok sayan grubun, yüksek oranda tekrarlayıcı düşünmesi olan gruptan psikolojik belirtisellik ve bağlanma kaygısı açısından; tekrarlayıcı düşünmesi düşük olan grup ile tekrarlayıcı düşünmesi yüksek olan grubun da ölçeği yok sayan gruptan bilişsel esneklik-kontrol boyutu açısından farklılaştığını göstermektedir. Sonuç: Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeğinin yok sayılmasının bir çeşit savunma mekanizması ya da stresle başa çıkma stratejisi olabileceği görülmüştür. (Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi 2013; 2: 89-97)