Metadon sürdürüm tedavisinde, sürekli bakım modeli uygulanarak lapse ve aşermeyi önleme: Bir randomize klinik çalışma

Lapse and craving prevention in methadone maintenance treatment, applying continuous care model: a randomized clinical trial

Abstract

Amaç: Tekrar madde kullanımı (lapse) ve depreşme (relapse), madde kullanım bozukluğuna geri dönüş ile eş anlamlı olmakla birlikte, farklı anlamlar taşır. Lapse aniden madde kullanımına geri dönmektir, ancak depreşme madde kullanımını bıraktıktan sonra madde kullanımının tekrarlanması anlamına gelir. Lapse, her zaman depreş- meye yol açmaz, ancak metadon sürdürüm tedavisindeki (MST) başlıca zorluklardan biridir. Lapse, depreşmeden önceki aşamadır. Ayrıca madde aşermesi, tedavi dönemlerinden sonra lapse için en önemli etkendir. Bu çalışma- nın amacı, MST hastalarında sürekli bakım modeli uygulamasının lapse ve aşermeyi önlemeye etkisini belirlemektir. Yöntem: Bu paralel randomize kontrollü çalışma, uygun örnekleme ve rastgele seçilerek müdahale (s=48) ve kontrol (s=47) gruplarına randomize olarak atanan, toplam 95 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Üç aylık süre boyunca müdahale grubunda dört aşamadan (oryantasyon, duyarlılık, kontrol ve değerlendirme) oluşan sürekli bakım modeli uygulandı. Araştırmanın sonunda iki grup karşılaştırıldı. Veri toplanmasında Madde Aşerme Ölçeği, Lapse ve Ayık- lık Kontrol Listesi kullanıldı. Bulgular: Üçüncü ayın sonunda, deney grubundaki lapse ortalaması 2.07±0.89 kezden 1.57±1.1 keze düştü. Aşerme puan ortalaması 53.73±13.58’den 50.47±15.1'e düştü. Müdahale ve kontrol grubu arasındaki fark istatistiksel yönden anlamlı bulundu. Tartışma: Sürekli bakım modeli, MST hastalarında lapse ve aşermeyi azaltmada etkilidir. Bu nedenle, tekrar madde kullanımını ve aşermeyi önlemek için bu modelin tıbbi tedavi ile birlikte uygulanması önerilmektedir. (Anadolu Psikiyatri Derg 2019; 20(2):117-124)

Özet

Objective: Although, the lapse and relapse are synonymous with the return to substance use disorder but they have different meanings. Lapse is suddenly return to substance use but relapse is reuse of substance after substance use quitting. Lapse does not have to lead to relapse. Lapse is one of the major challenges in methadone maintenance treatment (MMT). Lapse is the stage that occurs before relapse. Craving is the most important factor for lapse after the treatment periods, too. The aim of this study was to determine the effectiveness of applying conti- nuous care model on lapse and craving prevention in patients on MMT. Methods: This parallel randomized con- trolled trial was conducted on 95 patients who were selected through the convenience sampling and randomly assigned to intervention (n=48) and control (n=47) groups. Continuous care model which consisted of four stages (orientation, sensitization, control and evaluation) was conducted on intervention group over a period of 3 months. At the end, two groups were compared. Craving Questionnaire and Lapse-and-Absence Check List were used to collect data. Results: At the end of third month, the mean of the lapse in the experimental group decreased to 1.57±1.1 times (from 2.07±0.89 times) and the mean of craving score decreased to 50.47±15.1 (from 53.73±13.58) that showed a significant difference comparing to the control group. Discussion: Continuous care model is effective to reduce lapse and craving in male patients on MMT. Therefore, it is suggested that this model should be imple- mented along with a medical treatment to prevent lapse and craving in male substance abuse disorder. (Anatolian Journal of Psychiatry 2019; 20(2):117-124)