A lapis-lazuli cylinder seal found at Oylum Höyük

Özet

2010 kazı mevsiminde Oylum Höyük’te Prof. Dr. Ergin Özgen yönetiminde sürdürülen kazılarda (09.08.2010) çok değerli bir buluntu olan lacivert taşından yapılmış bir silindir mühür bulunmuştur. OY 10. Env. 106 envanter numarası verilen mühür ile ilgili Attila Engin’in verdiği bilgilere göre eserin yük. 1.65 cm gen. 1.65 cm ve delik çapı 0.6 cm’dir. ÖBY 97 No. 4 tabakasında L22 açmasında ve buluntu yeri kuzey 5.62 m – batı 0.2 m olan mühür 609.87 konumunda bulunmuştur. Dr. Engin bana göndermiş bulunduğu bilgi notunda, mührün silindirik yapıda olduğunu; her iki kenarın altında yatay olarak düzenlenmiş ikişer sıra ince yiv bulunduğunu ve eserin Erken Demir Çağı’na ait bir çukurun altında, Orta Tunç Çağı II’ye tarihlenen bir kerpiç duvarın batısından, moloz toprağı içerisinde bulunduğunu bildirmiştir. Ayrıca, eseri Orta Tunç Çağı II’ye tarihlemektedir. Mühürün lacivert taşından yapılmış olmasından gelen önemi yanında, 10 satırlık çiviyazılı bir mühür yazısı ihtiva etmesi, mührü çok önemli bir buluntu ve bizi aydınlatan bir kaynak durumuna getirmiştir. Bu nedenle de, mühür kitabesinin çözümü ihtiyacı için eserin yayını bana tevdi edilmiştir. Bu nedenle, Prof. Dr. Engin Özgen’e teşekkürlerimi sunuyorum. Mühürün yazıldığı çiviyazısı karakterleri ve içeriği itibariyle Orta Babil Devri’ne tarihlediğimiz kitabenin çevirisi şöyledir: 1-6) Bitna’nın (katı bir maddeden yapılmış madeni ?) mührü. (Tanrı) Enlil’in rahibi, kralın temsilcisi (üst düzey bir yetkili) 7-10) Tanrıça Bĕltu’nun kölesi, tanrıça Bĕltu’nun gözdesi. Daha serbest bir çeviri ile: Tanrıça Bĕltu’nun sevgili kölesi, kralın temsilcisi (üst düzey bir yetkili), (Tanrı) Enlil’in rahibi Bitna’nın (katı bir maddeden yapılmış) mührü olarak da ifade edilebilir.