Ahmad al-Dardir from the Representatives of 18th Century Ashari Tradition and His Harida al-Bahiyya

XVIII. YÜZYIL EŞ‘ARÎ GELENEĞİN TEMSİLCİLERİNDEN AHMED ED-DERDĪR VE ḪARĪDETÜ’L-BEHİYYE’Sİ

Abstract

Asharism, one of two important schools of Ahl al-Sunnah, is based on the views of Abu al-Hasan al-Ashari (d. 324/ 935) began to become systematized in 4th /10th century and continued its existence until today. Ahmad alDardi, a representative of Asharism of 18th century and a famous scholar in his period, was a canonist and founder of Dardiriyyah connected with Khalwatiyyah. Al-Harida al-Bahiyya is an aqaid book written by Ahmad alDardir, composed of 71 couplets about the beliefs of Ashari school. Ahmad edDerdīr wrote a sharh named Sharh alHarida al-Bahiyya on this work which he had prepared with a plain language. Al-Harida al-Bahiyya which was a popular work among the Muslims in the 9th century, is important in terms of showing the appearances of Ashari mentality at the present time. In this study, the al-Harida al-Bahiyya text translated and the Ahshari beliefs in Sharh al-Harida al-Bahiyya examined by the methodology of History of Islamic Sects.

Özet

Ehl-i Sünnet’in iki önemli ekolünden biri olan Eş‘arîlik, Ebu’l-Hasan elEş‘arî’nin (v.324/935) görüşleri etrafında IV/X.-V/XI. yy.’larda sistemleşmeye başlamış ve günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir. XII./ XVIII. yy. Eş‘arîliğin Mısır’daki temsilcilerinden ve döneminin meşhur alimlerinden birisi olan Ahmed ed-Derdīr (v. 1201/1786) aynı zamanda Halvetiyye’nin kendisine nispetle adlandırılan Derdīriyye kolunun kurucusudur. Ahmed ed-Derdîr tarafından kaleme alınan Ḫarīdetü’l-Behiyye 71 beyitlik Eş‘arî mezhebine dair itikadi görüşlerin yer aldığı manzum bir akaid metnidir. Ahmed ed-Derdīr sade bir dille hazırladığı bu eserine Şerḥu’lḪarīdeti’l-Behiyye isimli bir de şerh yazmıştır. Mısır’da XVIII. yy.’da Müslümanlar arasında popüler bir eser olan Ḫarīdetü’l-Behiyye Eş‘arî zihniyetinin bu dönemdeki tezahürlerini göstermesi bakımından önem arzetmektedir. Bu çalışmada Ḫarīdetü’l-Behiyye metni tercüme edilmiş ve Şerḥu’lḪarīdeti’l-Behiyye’de ele alınan konular İslam Mezhepleri Tarihi metodolojisiyle incelenmiştir.