Journals / Bogazici Journal: Review of Social, Economic and Administrative Studies / 2003 / Cilt: 17 - Sayı: 2
Tüketicilerin Satınalma Yoluyla Bir Mağazayı Nasıl Cezalandırdıkları veya Ödüllendirdiklerini Tanımlayıcı Bir Model: Türkiye ve Kırgızistan'daki Öğrenciler Üzerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz
- Pages
- 73–94
- DOI
- —
Abstract
This study develops a model of the process of how consumers punish or reward a company's unethical and ethical behavior via purchasing and examines how some elements of the model operate in 2 countries, Turkey and Kyrgyzstan. The present model consists of 3 sequential stages: 1) the consumer's perception of a moral event posed by a business to the consumer, 2) the consumer's evaluation of and intention to punish or reward that event, and 3) outcomes for the business. The findings reveal that when perceiving a moral event, the economic benefit to the consumer and the economic loss of others are ethical considerations undertaken by both Turkish and Kyrgyz students. Moreover, the evaluations and punishment or reward intentions were significantly different in the Turkish and Kyrgyz students. While the economic loss of others and relativism were explanatory variables for the Turkish students, for the Kyrgyz students locus of control was the single explanatory variable.
Özet
Bu çalışmada, bir firmanın etik olan veya olmayan davranışını, tüketicilerin, satın alma yoluyla nasıl ödüllendirdiklerini veya cezalandırdıklarını araştıran bir model geliştirilmekte ve modelin bazı değişkenleri Türkiye ve Kırgızistan açısından analiz edilmektedir. Sunulan model 3 ardışık aşamayıiçermektedir: 1)tüketicinin, firmanın sergilediği davranışı algılaması, 2)tüketicinin, bu davranışı değerlendirerek olaya yönelik cezalandırma veya ödüllendirme eğilimini geliştirmesi, 3)firma açısından yaratılan sonuçlar. Bulgular, etik olan veya olmayan bu davranış algılandığında, tüketiciye sağlanan ekonomik fayda ve diğerlerine olan zararın her iki ülkedeki öğrencilerin göz önünde bulundurdukları etik kaygılar olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu davranışı değerlendirme ve cezalandırma-ödüllendirme eğilimi Türkiye ve Kırgızistan'da anlamlı şekilde farklıdır. Şöyle ki, Türk öğrenciler için açıklayıcı değişkenler, başkalarının zararı ve görecelilik iken, Kırgız öğrenciler için açıklayıcı değişken, sadece kontrol odağıdır.