Characteistic Features of the “Other” in ͑Abdulkahir al- Bagḫdādī’s al-Farq

ʿABDÜLKĀHİR BAĞDÂDÎ’NİN EL-FARḲ’INDA “ÖTEKİ”’NİN KARAKTER ÖZELLİKLERİ

Abstract

ʿAbd al-Qāhir al-Baghdādī is one of the most important representatives of maḳālāt tradition. His literary work al-Farḳ bayn al-firaq was used as one of the main sources in maḳālāt tradition for centuries. Systematic classification in his works was shaped in the centre of 73 side hadith. al-Farq influenced with his views and classification method in the following process, was also draws attention with his literary style. Author’s literary style preference while writing his works, gained content that can be seen beyond beliefs and ideas in the concept of Sunnah and Ahl al-Bidʿa. The main arguments used by al- Baghdādī to create his understanding and faith identity is to reveal characteristic features beside beliefs of people whom he considers to be members of Bidʿa sect which is called “other”. The type of narration preferred by al- Baghdādī while constructing Sunni imagery and boundaries created by this imagery is the self-definition through the “other” as well as negotiation of “other”. In al- Baghdādī’s work, it attracts attention that drawing the limits of the Sunni imagery clearly as possible. Describing the “other” which is not opponent or friend, on its characteristic features is one of the arguments that used to clarify the considered borders between Ahl al-Sunna and Ahl al-Bidʿa. In this study, it is aimed to be understood the codes of critical approach or characteristic features and physical features through beliefs and ideas of Ahl al-Bid ͑a in al-Baghdādī’s al-Farq.

Özet

ʿAbdülkāhir el-Bağdâdî, Eşʿarî makâlat geleneğinin önemli temsilcilerinden biridir. Yazmış olduğu el-Farḳ beyne’l- Fıraḳ adlı eseri, makālât geleneği içerisinde asırlar boyunca temel kaynaklardan birisi olarak kullanılmıştır. Onun, eserinde takip etmiş olduğu sistematik tasnif, yetmiş üç fırka hadisi merkezinde şekillenmiştir. Kendisinden sonraki süreçte, görüşleri ve tasnif metodu ile etkili olmuş olan el-Farḳ, üslubu ile de dikkat çekmektedir. Müellifin, eserini kaleme alırken tercih etmiş olduğu üslûp, Ehl-i Sünnet ve Ehl-i Bidʿat tasnif bağlamında, inanç ve fikirlerin ötesinde karakter özelliklerinin görülebileceği bir muhteva kazanmıştır. Bağdâdî’nin kendi inanç kimliğini ve anlayışını oluştururken kullandığı temel argüman, “öteki” olarak adlandırabileceğimiz Ehl-i Bidʿat mezhebi mensupları olarak kabul ettiği kişilerin, fikirlerinin yanı sıra karakter özelliklerinin de ortaya konması olarak dikkat çekmektedir. Bağdâdî’nin kendi Sünnilik tasavvurunu ve bu tasavvuru oluşturan sınırları inşâ ederken tercih etmiş olduğu anlatım şekli, “öteki”nin olumsuzlanması olduğu kadar, “öteki” üzerinden kendini tanımlamadır. “İçimizdeki öteki”’nin inançları özelinde, Sünnî kimliğin sınırlarını mümkün olduğunca açık ve net çizmek Bağdâdî’nin eserinde dikkat çekmektedir. Ne düşman ne de dost olmayan “öteki”nin kimliğinin karakter özellikleri üzerinden anlatılması, Ehl-i Sünnet ve Ehl-i Bidʿat arasında var kabul edilen sınırların belirginleştirilmesi için kullanılmış argümanlardır. Bu çalışma, Bağdâdî’nin el-Farḳ adlı eserinde, Ehl-i Bidʿatin fikir ve inançları üzerinden karakter özellikleri ve fiziki özelliklerinin ortaya konulduğu eleştirel yaklaşımın kodlarını anlamayı hedeflemektedir.