THE APPROACH OF TUSI TO THE QIRA’AHS

Abstract

In this study, Ebū Ja‘far Muḥammad b. al- Ḥasan b. Alī at-Ṭūsī’s (d. 460/1067) approach to qirāʾāhs has been investigated in his work named at-Tibyān fī Tafsīr al-Qur’ān. Ṭūsī is a versatile commentator who is the author of two books of al Kutub al Arbaʻa which are the four main ḥadīth books of the Imāmiyyah. His tafsīr is one of the most important works of the classical period of Imāmiyya Shīʻa. This book is one of his forty-three works recorded in his book al-Fihrist. One of the subjects on which the Qur'ānic commentaries are mentioned is the qirāʾāhs. Ṭūsī, with the narrations that he conveyed in many fields, gave wide coverage to the analyzes and evaluations about the language by using the method of acumen in his tafsīr. In this context, also the qirāʾāhs are form the topics he dwelled on. The language and grammar knowledge of the commentator is clearly seen in the evaluations of the narrations of qirāʾāh. The qirāʾāhs that are different reading shapes of the Qur'ān cause to differences in meaning, interpretation and judgment in some cases. Ṭūsī also occasionally has choices among the qirāʾāhs. Rarely, it can be seen that he acted with sectarian concerns in his assessments. We think that Ṭūsī, who has a founding role in the process of the Uṣūlīlik, is influential in the shaping of the Shīite viewpoint of the approach to the qirāʾāhs and the narrations in this subject.

Özet

Bu çalışmada Ebû Ca‘fer Muhammed b. el-Hasen b. Alî et-Tûsî’nin (ö. 460/1067) et-Tibyan fî Tefsîri’l-Kur’ân adlı eserinde kıraatlere bakışı incelenmiştir. Tûsî, İmâmiyye’nin dört temel hadis kitabı Kütüb-i Erbaʻa’dan ikisinin yazarı olan çok yönlü bir müfessirdir. Onun tefsiri klasik dönem İmamiyye Şîası’nın en önemli eserlerindendir. Bu kitap onun el-Fihrist’inde kaydettiği kırk üç eserinden biridir. Kur’an tefsirine girişenlerin üzerinde durdukları konulardan biri de kıraatlerdir. Tûsî, pek çok alanda naklettiği rivayetlerle birlikte tefsirinde dirayet yöntemini de kullanarak dil ile ilgili tahlil ve değerlendirmelere geniş yer vermiştir. Bu bağlamda kıraatler de üzerinde durduğu konulardandır. Müfessirin dil ve gramer bilgisi kıraat rivayetleri esnasındaki değerlendirmelerinde açıkça görülmektedir. Kur’an’ın farklı okuyuş şekilleri olan kıraatler, bazı durumlarda anlam, yorum ve hüküm farklılıklarına sebep olmaktadır. Tûsî, zaman zaman kıraatler arasında tercihlerde de bulunmaktadır. Nadiren de olsa onun değerlendirmelerinde mezhebî kaygılarla hareket ettiği de görülebilir. Usûlîliğin teşekkülü aşamasında kurucu role sahip olan Tûsî’nin, kıraatlere ve bu konudaki rivayetlere yaklaşımının Şiî bakış açısının şekillenmesinde etkili olduğunu düşünmekteyiz.