Journals / Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 21 - Sayı: 2

PROHIBITION OF REFORMATIO IN PEIUS IN CRIMINAL PROCEDURE LAW

CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA ALEYHE DEĞİŞTİRME (REFORMATIO IN PEIUS) YASAĞI

Pages
701–750
DOI
—

Abstract

Prohibition of reformatio in peius, is a criminal procedure rule that is accepted in favor of the defendant. This rule basically asserts that when an appeal is made only on behalf of the defendant the verdict given for the defendant cannot be aggravated. Rule of law principle requires for the defendant to apply for an appeal without the fear and concern of an aggravated verdict to the detriment of himself. Right to appeal is guaranteed both by European Convention on Human Rights and the Constitution as one of the fundamental rights. Since, through the adoption of the prohibition of reformatio in peius, the defendant can use his right to appeal without the risk of a more severe sentence; adoption of this rule engages closely with the right to fair trial. In this paper, through addressing the legal framework of the prohibition of reformatio in peius within the frame of up-to-date Supreme Court precedents and doctrinal discussions; it is aimed to evaluate the purpose, the extent and the range of application of this prohibition.

Özet

Aleyhe değiştirme (reformatio in peius) yasağı, kanun yolları aşamasında sanık yararına kabul edilmiş bir ceza muhakemesi kuralıdır. Bu kuralın esası, yalnızca sanık lehine kanun yoluna başvurulması halinde, sanık hakkında önceden verilmiş olan hükmün ağırlaştırılamamasıdır. Hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri de sanığın, hukuki durumunun ağırlaşacağı endişesinden uzak bir şekilde hakkında verilen karara karşı kanun yollarına başvurabilmesinin sağlanmasıdır. Kanun yollarına başvurma hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında ve Anayasa’da temel haklardan biri olarak kabul edilmektedir. Aleyhe değiştirme yasağının benimsenmesi ile sanık, kanun yollarına başvuru hakkını, cezasının ağırlaştırılması tehlikesi söz konusu olmaksızın kullanabileceğinden, bu yasağın kabulü, adil yargılanma hakkının korunması ile de yakın bir ilişki içindedir. Bu incelemede, ceza muhakemesi hukukunda aleyhe değiştirme yasağının hukuksal çerçevesi, güncel Yargıtay kararları ve öğretideki tartışmalar çerçevesinde ele alınarak, yasağın amacı, kapsamı ve uygulama alanı değerlendirilmeye çalışılacaktır.