GEÇMİŞİN İZİNDEN BUGÜNÜN TOPLUMSAL KADININI ANLAMAK: -19. Yüzyılda Rusya’da Yaşayan Rus Kadınları ve Anadolu’da Yaşayan Ermeni Kadınlarının Sosyo-Kültürel Konumunun Karşılaştırılması-

UNDERSTANDING CONTEMPORARY WOMAN ON TRAIL OF THE PAST: A Comparative Study on Socio-cultural Statuses of Russian and Armenian Women

Özet

Günümüz kadınının toplumsal konumunun şekillenmesinde insanın varoluşundan bu yana geliştirdiği bakış açılarının, ürettiği kavramların ve pratiklerin rolü vardır. Doğuştan gelen biyolojik farkları bilmek, bugünkü eşitsizliği anlamada ve kadınlığın insani pratiklerinin önünü açmada yeterli olmamaktadır. Doğuştan gelen farklılıkların “eşitsizliğe” dönüşmesinde insanların ürettiği anlamlar etken olmuş ve kadının sosyokültürel konumu böylece şekillenmiştir. Bugünün kadınının toplumsal konumunu anlamak için geçmişte üretilmiş kavramların oluşum sürecine daha yakından bakmak gerekir. Bu çalışma ile dini inanç bakımından benzer fakat iki ayrı coğrafyada, farklı toplumsal pratikleri yaşayan iki toplumun, Ermeni ve Rus toplumunun, 19. yüzyılda kadına ve kadınlığa bakış açıları ve uygulamaları karşılaştırmalı tarama modeli kullanılarak; üç değişken bağlamında (evlilik ve aile içindeki konum, toplumsal yaşama katılım ve eğitim) karşılaştırılmıştır. Tarihsel belgeler değerlendirildiğinde bu iki toplumun, bazı farklılıklar olmakla birlikte, kadına bakış açısı ve kadınlığa yönelik pratiklerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve ataerkil düşünce sistemi içerisinde geliştiği anlaşılmaktadır.

Abstract

Formation of social status of contemporary woman is determined by certain viewpoints, concepts and practices which have been produced and developed by human communities from the very beginning of humanity. Being aware of inborn biological differences by itself does not help explain the present inequality and pave the way for humane practices of women. Meanings produced by humans played role on evolution of inborn differences into “inequality” which led to the formation of socio-cultural status of women. For a better understanding of today’s social women, we need to take a closer look at the formation process of concepts produced in the past. This study presents a comparative analysis of two geographically and socially different societies with similar religious beliefs and practices, the Russian and the Armenian societies, their viewpoints and practices towards women and womanhood throughout the 19th century. The study employs comparative survey model based on three variables, namely; marriage and status within the family, women’s participation in the social life and their educational backgrounds. An analysis of historical documents indicates that the two societies, despite various differences, developed similar viewpoints and attitudes toward women within a system of patriarchal way of thinking and social gender inequality.