Türkçe Adcıl Öbeklerde Bağlama ve Evre-Kaydırma

Abstract

Standart biçimde evre olarak benimsenen eÖ (küçük eylem öbeği) ve TÖ’lerin (tümleyici öbeği) yanısıra, BelÖ başta olmak üzere adcıl öbeklerin de sözdizimsel bir döngü oluşturduğunu savlayan bir alanyazın bulunmaktadır (bknz. Chomsky, 2006; Hiraiwa, 2005; Marantz, 2007; Ott, 2008 ve Svenious, 2004). Sözdizimsel döngü oluşturan bu evrelerin Evre Girimsizliği Koşulu (ing. Phase Impenetrability Condition) (Chomsky, 2001) gereği dış sondaların (ing. probe) işlemlerine karşı geçirimsiz bir alan oluşturmaları beklenir. Sözgelimi, göndergelerin yerel bir öncül tarafından bağlanması bu sözdizimsel döngülerde gerçekleşir, çünkü her evre aslında bir yerel alandır. Ancak BelÖ ve TÖ’lerin bağlama davranışlarına göz atıldığında BelÖ’lerdeki geçirimsizliğin ortadan kalktığı görülür. Yani, BelÖ’ler göndergelerin uzaktan bağlanmasına da izin verirken, TÖ’ler ise yalnızca yerel bağlamaya izin verir. Eğer adcıl öbekler alanyazında varsayıldığı biçimiyle birer evre olarak benimsenirse, gönderge bağlamanın her iki tümcede de aynı yerellik etkisini göstermesi beklenir. Bu bakışımsızlığın evrelerde gerçekleşen evre kaydırımı işleminin bir sonucu olduğunu düşünmekteyiz. Evre-kaydırımı dağıtım alanı sınırlarını genişleten bir işlemdir (Gallego, 2010). Bu durum, H0 gibi bir evre başının bir diğer baş X0 ’ye eklenip [H0+X0 ] karmaşığını oluşturmasıyla gerçekleşir. Bu çalışma da BelÖ ve TÖ’lerde bağlama açısından ortaya çıkan bu dağılımsal farklılığı evre kaydırımı ile açıklamayı hedeflemektedir.

Özet

There are studies within literature which claim that nominal phrases such as DPs also constitute phases in addition to v*Ps and CPs (Chomsky, 2006; Hiraiwa, 2005; Marantz, 2007; Ott, 2008 and Svenious, 2004 among others). Every phase is subject to a strict locality condition, i.e. Phase Impenetrability Condition (Chomsky, 2001), which forms an opaque domain for external probes. As one of the phenomenon subject to this strict locality, anaphor binding is allowed only within a given phase, since each phase is a local domain for the binding to occur. However, binding in Turkish CPs and DPs behave differently from each other. While the former allows only local reflexive binding, the latter allows distant reflexive binding as well. If DPs are also assumed to be phases, then they must not allow distant reflexive binding. I claim that this problem is an extension of an operation referred to as phasesliding. It is an operation that extends the phase boundary by pushing up the borders of a spell-out domain (Gallego, 2010). It occurs when a phase head H0 is raised to another head X0 to form a complex [H0+X0 ]. This study aims to show that this operation accounts for the asymmetry between the binding behaviors of the two phases, i.e. DPs and CPs.