Journals / Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 5 - Sayı: 1
THE UNPUBLISHED "TURKISH-CHUVASH DICTIONARY" BY VASİLİY ANDREYEV - MARİYA DMİTRİYEVA - HALİL AÇIKGÖZ
- Pages
- 13–27
- DOI
- —
Abstract
It may sometimes be possible to determine the availability of a work of an author, completed or incompleted, during the studies in the archives after his/her decease. Some of these works can be detected and published after a long time. And even some of them can't find the chance to be published. Many dictionary studies have been done on Turkic languages since 1990's. Each increase in the comprehensive dictioanaries of languages affects directly the quality and quantity of the works, particularly in Turkey. During their studies in Turkey, around Chuvashes, the researchers faces with similar problems for dictionaries. Although there are dictionaries from Chuvash to Turkish; there is no published dictionary from Turkish to Chuvash. The dictionary studied in this article was completed at 14th of August 1994 as it is stated in the preface of the dictionary. Considering the completion date of the work, it can be considered as one of the first and comprehensive dictionaries prepared for that period. However, for various reasons this comprehensive dictionary could not be published in Turkey and Chuvashia. In this article, this dictionary of which the whole manuscript copy is in our hands will be studied in different aspects and will be presented to the attentions of the scientific world.
Özet
Birçok araştırmacının, hayatta iken üzerinde çalıştığı eserlerinin bir bölümünü tamamladığı, bir bölümünü ise tamamlayamadan vefat ettiği yıllar sonra arşivlerinde yapılan çalışmalarla tespit edilebilmektedir. Bu çalışmaların bir kısmı aradan çok uzun bir süre geçtikten sonra tespit edilebilmekte ve yayımlanmaktadır. Bazı eserler ise çeşitli sebeplerle yayımlanma şansına sahip olamamaktadır. Türk şive ve lehçeleri üzerine 1990’lı yıllardan itibaren çok sayıda sözlük çalışması yapılmıştır. Her şive ve lehçenin kapsamlı sözlüklerinin artması elbette özellikle Türkiye’deki çalışmaların nitelik ve niceliğini doğrudan etkilemektedir. Türkiye’de Çuvaşlar üzerine yapılan çalışmalarda da sözlük konusunda benzer sorunlar yaşanmıştır. Çuvaş Türkçesi-Türkiye Türkçesi sözlükler bulunmasına rağmen Türkiye Türkçesinden Çuvaş Türkçesine bir sözlük yayını yapılmamıştır. Makalede ele alınan sözlük de el yazısı nüshasının ön sözünde belirtildiği üzere 15 Ağustos 1994 tarihinde tamamlanmıştır. Eserin tamamlanış tarihi dikkate alındığında o dönem için hazırlanmış ilk ve kapsamlı sözlüklerden biri olarak değerlendirilebilir. Ancak çeşitli sebeplerle bu kapsamlı sözlük Türkiye’de ve Çuvaşistan’da yayımlanamamıştır. Makalede, el yazısı tam nüshası elimizde bulunan bu sözlük çeşitli yönleriyle ele alınacak ve bilim dünyasının dikkatlerine sunulacaktır.