The Turning Point of Ottoman Municipalism: The Vilayat Municipality Law of 1877

Osmanlı Belediyeciliğinin Dönüm Noktası: 1877 Tarihli Vilâyât Belediye Kanunu

Abstract

It is known that the history of local government in Turkey started with the establishment of Şehremaneti in Istanbul in 1854. Following the establishment of themunicipal organizationin the capital at that time, the process also continued with theestablishment of municipalities in rural cities by the provincial regulations. By the first constitution of our history Kanun-u Esasi dated 1876, municipalities becameconstitutional institutions. In Article 112 of Kanun-u Esasi, municipalities started to be regulated, and a special law to be enacted was ensured about municipalities. Therequirement of the governing provision of the Constitution was fulfilled by theadoption of the "DersaadetMunicipal Law" and the "Vilâyât Municipality Law" by the General Assembly in 1877. In this study, “Vilayat Municipality Law” went into effect on October 5, 1877 (27 Ramadan 1294) and was analyzed in terms of itsprojected municipality structure, missions,organs, methods to accede those organs, and its financial resources. The analysis was made on the original text, and therelated literature describing the period was also used. In addition to these, themunicipality structure created by this law, which is the first municipal law in ourhistory, has been evaluated when appropriate.

Özet

Türkiye’de yerel yönetim tarihinin 1855yılında Şehremanetinin İstanbul’da kurulması ile başladığı bilinmektedir.O dönemde başkenttebelediye teşkilatının kurulmasını takiben süreçvilayet nizamnameleri ile taşrada da belediyelerin kurulması ile devam etmiştir. Tarihimizin ilk anayasası olan 1876 tarihli Kanun-u Esasiile belediyeler anayasal kuruluş olma niteliğini kazanmıştır. Kanun-u Esasinin 112. maddesinde belediyeler düzenleme konusu yapılmış vebelediyeler hakkında özel kanun çıkarılacağı hüküm altınaalınmıştır. Anayasa’nın amir hükmünün gereği,1877 yılında “Dersaadet Belediye Kanunu” ile “Vilâyât Belediye Kanunu” nun Meclisi Umumi tarafından kabul edilmesi ile yerine getirilmiştir. Bu çalışmada 5 Ekim 1877 (27 Ramazan 1294) yılında yürürlüğe giren “Vilâyât Belediye Kanunu”öngördüğü belediye yapısı; görevleri, organları, organlarının işbaşına gelmeyöntemleri, personeli ve mali kaynakları gibikonular bağlamında tanıtılmaktadır.Söz konusu inceleme kanunun orijinal metni üzerinden yapılmış, ayrıca dönemi anlatan ilgili literatürden de yararlanılmıştır. Bunların yanında tarihimizin ilk belediye kanunu olan bukanunun oluşturduğu belediye yapısı yerigeldiğindedeğerlendirmeyetabi tutulmuştur.