MANİSA’NIN DEMİRCİ İLÇESİNDEKİ LAKAPLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME

Özet

Öz Doğadaki bütün canlı ve cansız varlıklar hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlayan, duygu, düşünce, olay ve durumları ifade etmeye yarayan unsurların en başında isimler gelmektedir. Bir milletin geçmişi, kültür seviyesi ve inanç yapısı gibi hususlarda bilgi vermesi bakımından isimler ayrı bir öneme sahiptir. İsimlerin bir bölümünü teşkil eden kişi adlarının dışında bireyler hakkında belirli ölçüde bilgi edinilmesini sağlayan etkenler arasında lakaplar yer almaktadır. Lakap; bir kimseye, bir aileye kendi adından ayrı olarak sonradan takılan, o kimsenin veya ailenin bir özelliğinden kaynaklanan addır. Her yörede toplumsal yapının özelliklerine göre lakap verme şekilleri farklılık arz etmektedir. Bu çalışma Manisa’nın Demirci ilçe merkezi ve ilçeye bağlı on iki köyde lakaplar üzerine yapılan derleme çalışmasında elde edilen veriler neticesinde meydana getirilmiştir. Konuyla ilgili olarak Demirci merkez, Mahmutlar Köyü, Bayramşah Köyü, Hırkalı Köyü, Çataloluk Köyü, Kuzu Köyü, Kovancı Köyü, Kılavuzlar Köyü, Yeşildere Köyü, Çanakçı Köyü, Karnışıklar Köyü, Minnetler Köyü ve Akdere Köyü’nde toplam 65 kaynak kişiyle derleme çalışması yapılmıştır. Makalenin başında lakap ve lakap verme geleneği hakkında giriş mahiyetinde bilgi verilmesinin ardından Demirci yöresinden derlenen lakaplar “kişisel/ferdî lakaplar” ve “sülale lakapları” olmak üzere iki ana başlıkta incelenmiştir. Elde edilen malzemeden hareketle bu iki başlık da kendi içinde alt başlıklara ayrılarak gerekli açıklamalarla birlikte örnekleri sıralanmıştır. Çalışmanın sonunda ise derleme ve inceleme neticesinde elde edilen verilerin değerlendirilmesi yapılmıştır.