Geç Dönem Osmanlı Modernleşmesine Genel Bir Bakış

Özet

Bu yazıda, Osmanlı modernleşmesinin on dokuzuncu ve yirminci yüzyıllar boyunca temel çelişkileri ve belirleyici çatışma alanları konu edilmektedir. Osmanlı modernleşmesi kavramı imparatorluğun geri kaldığı kabulüyle çok yönlü yenilik çabalarına işaret eder. Yaklaşık iki yüz yıl boyunca devam eden bu süreç, Osmanlı için devleti kurtarmak amacıyla biçimlenmiştir. Dolayısıyla, geç Osmanlı dönemi modernleşmesi, Batı’ya askeri ve bürokratik açıdan yetişme kaygısıyla farklı toplumsal, ekonomik ve siyasi dinamiklerin yarattığı doğal ikilemlerle boğuşarak gelişme göstermiştir. Bu bağlamda, makale boyunca Batı’nın içerisinde bulunduğu özgün koşulların bir ürünü olarak modernleşme olgusunun, “doğulu” olan Osmanlı için ne anlama geldiği ve nasıl gerçekleştiği açıklanmaya çalışılacaktır.