The New Tunisian Constitution of 27 January 2014: Strentghs and Weaknesses

Abstract

ABSTRACT Tunisia, unlike other countries of the Arab Spring, completed its political transition period successfully and with consensus. The Constitution dated 27 January 2014, which is the final product of this period, is remarkable from the viewpoint of professionals of constitutional law with regard both to the process by which it was drafted and adopted and its content. The New Constitution has been formed with broad participation of civil society and put in its final shape by the work of a Constituent Assembly, which was establihsed through democratic elections. In this new period in which Islam is no more a religion officialy admitted by the state and the assembly is pointed out as the source of law, a civil and democratic structure has come into prominence. On the other hand, women’s rights have been strengthened and acquisitions on this ground have been constitutionaly granted. In addition, new rights and freedoms have been incorporated into the Constitution, and new and strict standards on restrictions on freedoms have been adopted. In the area of the political regimes, consensus has been reached over a president elected by the people but whose power is narrowed down through the basic elements of a parliamentary regime. The greatest innovation in the institutional area is that a new Constitutional Court has been established. The New Constitution is open to criticism due to the conflicting regulations on rights and freedoms and its inadequateness in instituting balance between powers. However, despite its weaknesses and many more uncertainties, the New Tunisian Constitution should be interpreted as an important beginning on the path to establish a modern and democratic society. LA NOUVELLE CONSTITUTION TUNISIENNE DU 27 JANVIER 2014: FORCES ET FAIBLESSES RÉSUMÉ Contrairement aux autres pays du « printemps arabe », la Tunisie a achevé la phase de transition politique avec succès et consensus. La constitution du 27 janvier 2014 qui est le produit final de ce processus retiendra l’attention des constitutionnalistes par son contenu et notamment par sa méthode d’adoption. La nouvelle constitution tunisienne a été élaborée par une vive participation de la société civile avant d’être finalisée par une assemblée constituante démocratiquement élue par le peuple. S’agissant de l’identité de l’État, elle préconise une structure étatique civile et démocratique où l’Islam n’est plus la religion d’État et le peuple représenté par le pouvoir législatif est la seule source du droit. En matière de droits et libertés, le nouveau texte renforce les droits des femmes, constitutionnalise leurs acquis, reconnaît les nouveaux droits et procède à un encadrement strict des limites aux libertés. En ce qui concerne le régime politique choisi, un consensus s’est dessiné autour d’un modèle composite qui emprunte les techniques essentielles du régime parlementaire et quelques unes du régime présidentiel tout en limitant considérablement les pouvoirs du chef de l’État. L’innovation principale en matière institutionnelle est sans doute la création de la nouvelle Cour constitutionnelle. La nouvelle constitution peut certes faire l’objet des critiques dues à des contradictions que contiennent certaines articles relatifs aux droits et libertés et au déséquilibre entre les pouvoirs suscité par le régime politique choisi. Cependant et malgré de nombreuses autres faiblesses et ambigüités dont elle souffre, la constitution du 27 janvier 2014 peut être considérée comme un premier pas majeur vers la construction d’une société moderniste et démocratique.

Özet

Tunus, diğer “Arap Baharı” ülkelerinin aksine, siyasal geçiş süre- cini başarıyla ve uzlaşıyla tamamlamıştır. Bu sürecin nihai meyvesi olan 27 Ocak 2014 tarihli yeni Anayasa, gerek yapılış süreci gerekse içeri- ğiyle anayasa hukukçularının dikkatini çekecek niteliktedir. Yeni Ana- yasa, sivil toplumun yoğun katılımıyla biçimlenmiş ve demokratik se- çimlerle işbaşına gelen bir Kurucu Meclis’in çalışmalarıyla son halini almıştır. İslam’ın devletin dini olmaktan çıkarıldığı ve hukukun kaynağı olarak meclisin işaret edildiği bu yeni dönemde, devlet şekli olarak sivil ve demokratik bir yapı ön plana çıkmıştır. Öte yandan, kadın hakları güçlendirilmiş ve bu alandaki kazanımlar anayasal güvenceye alınmıştır. Buna ek olarak, yeni hak ve özgürlükler Anayasa’ya dâhil edilmiş, öz- gürlüklerin sınırlandırılmasında yeni ve katı ölçütler benimsenmiştir. Siyasal rejim alanında, halk tarafından seçilen ancak yetkileri daraltılmış bir Cumhurbaşkanı modeli ve parlamenter rejimin temel unsurları üze- rinde uzlaşılmıştır. Kurumsal plandaki en büyük yenilik ise kuşkusuz yeni Anayasa Mahkemesi’nin kuruluşu olmuştur. Yeni Anayasa, hak ve özgürlüklere ilişkin getirdiği çelişkili düzenlemeler ve güçler dengesini sağlama konusundaki yetersizliği nedeniyle eleştiriye açıktır. Ancak, zayıf yönlerine ve içerdiği daha birçok belirsizliğe rağmen, yeni Tunus Anayasası, modern ve demokratik bir toplum kurma yolunda önemli bir başlangıç olarak değerlendirilmelidir.