“Hamse” in the Turkish Literature

Abstract

Hamse, “beş eserden oluşan külliyat” anlamına gelmektedir. Edebî terim olarak “İran ve Türk edebiyatlarında beş mesneviyi ihtiva eden eserler topluluğu” demektir. Daha sonraları örnekleri tek olmakla birlikte beş mensur eserden, ayrıca bir divan ve dört mesneviden oluşan eserler topluluğuna da hamse adı verilmiştir. İlk örnekleri İran edebiyatında görülen hamseler, Türk edebiyatında da benimsenmiş, önceleri taklit yoluyla eserler verilirken daha sonra orijinallik ve mahallîlik katılarak yazılmış ve büyük bir ilgi görerek edebî literatürde yerini almıştır

Özet

Hamse, “beş eserden oluşan külliyat” anlamına gelmektedir. Edebî terim olarak “İran ve Türk edebiyatlarında beş mesneviyi ihtiva eden eserler topluluğu” demektir. Daha sonraları örnekleri tek olmakla birlikte beş mensur eserden, ayrıca bir divan ve dört mesneviden oluşan eserler topluluğuna da hamse adı verilmiştir. İlk örnekleri İran edebiyatında görülen hamseler, Türk edebiyatında da benimsenmiş, önceleri taklit yoluyla eserler verilirken daha sonra orijinallik ve mahallîlik katılarak yazılmış ve bü- yük bir ilgi görerek edebî literatürde yerini almıştır.

Keywords: Hamse, Mesnevi, İran Edebiyatı, Türk Edebiyatı, Nizâmî, Nevâyî, Atâyî