The Antioxidant Capacities and Consumption Per Capita of Edible Wild Species and Local Varieties Collected from Turkey within the GEF-Funded Biodiversity for Food and Nutrition (BFN) Project

Beslenme ve Gıda için Biyoçeşitlilik (BGB) Projesi Kapsamında Türkiye’den Toplanan Yenilebilir Yabani Tür ve Yerel Çeşitlerin Antioksidan Kapasiteleri ve Kişi Başı Tüketimleri

Fırat AYAS,Fatih Alpay VURAN,Kadriye YUKSEL,Orçun ÇINAR,Saadet TUĞRUL AY,Sevinç KARABAK

Özet

Gıda ve Beslenme için Biyolojik Çeşitlilik (BFN) Projesi ile şu anda yeterince kullanılmayan ya da yerel diyetlerden kaybolan vahşi türler hakkında beslenme bilgisi sağlayarak küresel gıda ve beslenme biyolojik çeşitliliğin önemini arttırmak amaçlanmıştır. Yabani yenilebilir bitkiler, yetiştiği bölgeye bağlı olarak çiğ, pişirilmiş, kurutulmuş ve işlenmiş olarak tüketilirler. Yabani yenilebilir gıdalar, özellikle kırsal alanlardan ve birçok evin bahçesinden toplanır ve ev tüketiminde kullanılır veya yerel pazarlarda satılırlar. BFN Projesi kapsamında Türkiye'den toplanan yabani türlerin antioksidan aktivite analizleri, DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil radikal temizleme etkisi) ve TEAC (Trolox Eşdeğeri Antioksidan Kapasitesi / ABTS Yöntemi) olmak üzere 2 farklı yöntemle gerçekleştirildi. Türkiye'den toplanan 42 bitki türünün antioksidan aktivite sonuçları, bir referans sentetik antioksidan bileşik olan Bütilledirilmiş Hidroksi Toluen'in (BHT) sonuçları ile karşılaştırılmıştır. DPPH yöntemine göre, Rhus coriaria (1825.3) ve Berberis crataegina 'un (1380.6) radikal temizleme etkisi değerleri BHT'nin sonucuna en yakın değerlerdir. TEAC yöntemine göre, Rhus coriaria (3055.6) ve Berberis crataegina (2362.1) antioksidan kapasite değerleri (?M trolox eşdeğeri / g örneği) BHT değerine (16651.9) en yakın değerlere sahiptirler. İki yöntemin sonuçları karşılaştırıldığında, antioksidan aktivite sonuçları türlerin büyük çoğunluğunda benzer değerlere sahip bulunmuştur. mM trolox eşdeğer antioksidan kapasitesinin yıllık alımı, türlerin kişi başına düşen yıllık tüketimin TEAC sonuçları ile çarpımı sonucu hesaplanmıştır. Bu işlem yukarıda belirtilenlerden farklı bir sıralamaya neden olmuştur

Abstract

Biodiversity for Food and Nutrition (BFN) Project enhancing global knowledge of biodiversity for food and nutrition by providing nutrition information about wild species that are currently underutilized or are disappearing from local diets. Wild edible plants are eaten raw, cooked, dried and processed depending on the region where they grow. Wild edible foods are collected from particularly in rural areas and many households village and used for home consumption or sold in local markets. The antioxidant capacity analyses of wild species collected from Turkey within the BFN Project were done by two different methods, DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl radical scavenging effect) and TEAC (Trolox Equivalent Antioxidant Capacity/ABTS Method). The antioxidant capacity results of the 42 plant species collected from Turkey were compared to the results of the Butylated hydroxyl toluene (BHT) which is a reference synthetic antioxidant compound. The radical scavenging effect values of Rhus coriaria (1825.3) and Berberis crataegina (1380.6) are the closest of BHT value according to the DPPH method. The antioxidant capacity values (µM trolox equivalent / g sample) of Rhus coriaria (3055.6) and Berberis crataegina (2362.1) are the closest of BHT antioxidant value (16651.9) according to the TEAC method. When the results of the two methods are compared, the antioxidant capacity results have paralells in most of the species. The annual intake of mM trolox equivalent antioxidant capacity was calculated by multiplying the consumption per capita of TEAC results. This process has led to a different ranking than above.