Lydia’da Tmolos ve Karios Kültü araştırması: Kel Dağ ve Ovacık yüzey araştırması Ağustos 1995

Research in the Tmolos and the cult of Karios in Lydia: The Survey at Kel Dağ and Ovacık, August 1995

Abstract

The Tmolus mountain range has long been associated with the early legends of ancient Lydia and was revered by the ancients to have been the sacred abode of the gods. In the year 1995, the first-ever major survey was conducted by the University of Maryland in this remote mountainous region to record and substantiate earlier finds. Written sources about the importance of this region by ancient scholars are abundant, however until now archaeological evidence to validate such claims has been scarce. Prof. Louis Robert confirmed the identification of Gölcük Lake as the ancient Torrhebia based on a prevalent coin type from Hierapolis and the important testimony by the Lydian historian, Xanthus, who states that in the region of Torrhebia, there was a mountain called Karios, and the sanctuary of Karios. The description by the geographer Strabo describes Mount Tmolus as a blest mountain, with an “exedra” on its summit, whereas early testimony by Eumelus the Corinthian specifically refers to Zeus’ birthplace west of the city of Sardis, on a mountain ridge of the Tmolus. In summation, the findings presented in this report provide substantial new evidence to confirm the combined earlier regional descriptions indicated by Xanthus, Strabo and Eumelus to be as reliable today as during antiquity and provides a strong basis for further inquiry into the vast historicity of the Tmolus region in antiquity.

Özet

Tmolus Dağları uzun yıllardır eski Lidya'nın ilk efsaneleriyle ilişkilendirilir ve eski kaynaklarda tanrıların kutsal yeri olarak gösterilmiştir. 1995 yılında, bu uzak dağlık arazide Maryland Üniversitesi tarafından, daha önceki bölgesel buluntuları kaydetmek ve doğrulamak üzere, ilk önemli araştırmalar yapılmıştır. Bu mevkinin önemi hakkında tanınmış eski bilim insanları tarafından gerçekleştirilmiş olan çalışmalar oldukça fazladır; ancak bu iddiaları doğrulamak için şimdiye kadar yapılan arkeolojik saptamalar yetersiz kalmıştır. Prof. Louis Robert, Gölcük gölünü Hierapolis’den önemlı bir sikkeye dayandırarak antik Torrhebia olarak lokalize etmiştir. Aynı zamanda Lidyalı tarihçi Xanthus, Torrhebia mevkiinde, Karios isimli bir dağ olduğundan ve buradaki Karios mabedinden metinlerinde bahseder. Bu mevki, bilhassa coğrafyacı Strabo’nun gerçekçi bir tarifle bahsettiği zirvesinde “eksedra” bulunan ve kutsal bir dağ olarak gösterdiği Tmolus dağı ile ilişkilendirilebilir. Ayrıca, burası Korinthli Eumelus’un anlatımlarında geçen Zeus’un doğum yerinin Sardes’in batısında ve Tmolus üzerindeki bir zirvede olduğu ibaresiyle örtüşmektedir. Özet olarak, gerek antik yazarlardan Xanthus, Strabo ve Eumelus tarafından yapılmış tarihi tanımlamalar gerekse yeni yapılan bu arkeolojik çalışmaların sonuçları birbirini doğrular niteliktedir. Ayrıca, bu buluntular büyük tarihi önem taşıyan Tmolus mevkiinde yapılacak yeni araştırmalara kuvvetli bir temel oluşturacaktır.