PROHIBITION OF ARBITRARINESS AS THE LIMIT OF DEROGATION POWER IN THE CONTEXT OF THE EUROPEAN CONVENTION ON HUMAN RIGHTS

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ BAĞLAMINDA YÜKÜMLÜLÜKLERE AYKIRI TEDBİRLER ALABİLME YETKİSİNİN SINIRI OLARAK KEYFÎLİK YASAĞI

Abstract

The derogation power, which is stipulated in Article 15 of the European Convention on Human Rights and increases the usual interference capacity of the State with the rights and freedoms in time of emergency, comes to its limit in the prohibition of arbitrariness largo sensu. In order to demonstrate this limit, the margin of appreciation concept, which also refers to the width of the ordinary limitation power that the State owns while it applies the Convention within its jurisdiction, can be used as a base. From this point of view, three levels regarding the intensity of the review can be identified in the examination of the conformity with the Convention with respect to Article 15. First, with regard to determination of the existence of the public emergency provoking the use of this Article, the Court puts forward the principle of subsidiarity, allows a wide margin of appreciation to the States and limits the extent of its review to the review of evident situations of arbitrariness. On the other hand, there are some absolute limits concerning the scope of applicability of Article 15. In this area, which does not accept a margin of appreciation, the review of the conformity with the Convention reaches its maximum level. Finally, the Court allows a national margin of appreciation in the proportionality context as well and settles for the review of the manifest arbitrariness situations regarding the instrumental choices of the State about measures to be taken. That being said, in the 2000s, the Court started to activate its proportionality review in the context of Article 15 and pronounced violations concerning arbitrary deprivations of liberty.

Özet

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 15. maddesinde öngörülmüş olan ve devletin hak ve özgürlüklere yönelik olağan müdahale kapasitesini olağanüstü koşullarda arttıran yükümlülüklere aykırı tedbirler alabilme yetkisinin sınırını, geniş anlamda keyfîlik yasağı oluşturur. Bu sınırı göstermek üzere, devletin, Sözleşme'yi kendi yetki alanında uygularken sahip olduğu olağan hak sınırlama yetkisinin genişlik derecesine de atıf yapan takdir marjı kavramı esas alınabilir. Buradan hareketle, 15. maddeye ilişkin Sözleşme'ye uygunluk incelemesinde üç denetim yoğunluğu kademesi ayırt edilebilir. Öncelikle, Mahkeme; bu maddenin kullanılmasına sebep olan genel tehlikenin varlığının saptanması konusunda ikincillik ilkesini öne çıkarmakta, devlete geniş bir takdir marjı tanımakta ve incelemesinin kapsamını aşikar keyfîlik hallerini denetlemekle sınırlamaktadır. Buna karşılık, 15. maddenin uygulanma kapsamına ilişkin olarak bazı mutlak sınırlar da bulunmaktadır. Takdir marjı kabul etmeyen bu alanda, Sözleşme'ye uygunluk denetimi azami seviyesine çıkar. Nihayet Mahkeme, orantılılık incelemesi bağlamında da bir ulusal takdir marjı tanımakta ve böylece devletin alınacak tedbirlere ilişkin araçsal tercihleriyle ilgili olarak açık keyfîlik hallerini denetlemekle yetinmektedir. Bununla beraber, 2000'li yıllarla birlikte, Mahkeme, 15. madde bağlamındaki orantılılık denetimini etkinleştirmeye başlamış ve özellikle keyfî özgürlükten alıkoyma durumlarıyla ilgili olarak ihlal kararları vermiştir.