Tanzimat in the Eastern Mediterranean: The Establishment of Dual Kaim Makamate System in Lebanon and the 19th Century Balance of Power

Doğu Akdeniz’de Tanzimat: Lübnan’da Çift Kaymakamlık Sisteminin Tesis Edilmesi ve 19. Yüzyıl Güç Dengesi

Abstract

One of the main purposes of the Tanzimat Edict (1839) was the centralization of the Ottoman provincial administration. However, in the port cities of the Eastern Mediterranean which were strategically important, such as Mount Lebanon, there were significant obstacles to the centralization policy at both local and international scale. This article aims to evaluate the establishment process of the dual kaim makamate (district governorship) system of Mount Lebanon (1845), within the framework of the 19th century balance of power system and the concert of Europe. In this context, after mentioning to the distinctive conditions of the region, the provincial reform program of Tanzimat has been underlined. And then, in order to carry out this policy in Mount Lebanon, Ottoman Porte’s diplomacy towards European Concert has been examined.

Özet

1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı’nın öncelikli hedeflerinden biri Osmanlı vilayet yönetiminin merkezileşmesiydi. Fakat Cebel-i Lübnan gibi Doğu Akdeniz’in stratejik önemi yüksek liman kentlerinde, merkezileşme politikasının önünde hem yerel hem de uluslararası ölçekte önemli engeller bulunmaktaydı. Bu çalışma, 1845’te Cebel-i Lübnan’da tesis edilen çift kaymakamlık düzeninin oluşum sürecini, 19. yüzyıl güç dengesi sistemi ve Avrupa Uyumu çerçevesinde değerlendirmeye çalışmaktadır. Bu bağlamda ilk etapta bölgenin kendine özgü koşullarına değinildikten sonra, Tanzimat’ın öngördüğü vilayet reformlarının altı çizilerek Bâb-ı Âli’nin söz konusu politikayı Cebel-i Lübnan’da tatbik etmek için Avrupa Uyumu karşısında yürüttüğü diplomasi irdelenmektedir.