TOPRAKHISAR HÖYÜK EXCAVATIONS: POLITICAL, ECONOMIC AND CULTURAL RELATIONS BETWEEN AMUQ VALLEY CENTERS AND ALTINÖZÜ HINTERLAND SITES FROM 6TH TO 1TH MILLENNIUM BC

TOPRAKHİSAR HÖYÜK KAZISI: MÖ 6. BİNYILDAN 1. BİNYILA AMİK OVASI MERKEZLERİ VE ALTINÖZÜ KIRSAL YERLEŞİMLERİ ARASI POLİTİK, EKONOMİK VE KÜLTÜREL İLİŞKİLER

Abstract

This article presents the preliminary results obtained from the rescue excavations conducted by Hatay Archaeological Museum at Toprakhisar Höyük (Altınözü) through a comparative study with the Amuq Valley sites. The Chalcolithic, Early Bronze and Iron Age of Toprakhisar Höyük is evaluated through the ceramics and small finds collected during the intensive survey conducted in and around the site. The Middle Bronze Age is explored through architectural and material evidence acquired from the rescue excavations. The comparative architectural and material assemblage study with the regional center Alalakh (Tell Atchana) has shown that an administrative structure existed at Toprakhisar Höyük in the Middle Bronze Age. The results testify the textual evidence acquired from Level VII palace archives of Alalakh, where local administrators or administrators from Alalakh were resided in smaller scale towns. This allowed a better understanding of the often theoretically discussed center and periphery relations through obtained archaeological evidence.

Özet

Bu çalışma 2016-2017 yıllarında Hatay ili Altınözü ilçesine bağlı Toprakhisar Höyük’te Hatay Arkeoloji Müzesi Kurtarma Kazısı kapsamında gerçekleştirilen araştırmadan elde edilen ön sonuçları Amik Ovası Höyükleri verisiyle karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir1. Toprakhisar Höyük’ün Kalkolitik, Erken Tunç ve Demir Çağları höyük ve çevresinde gerçekleştirilen yoğun yüzey araştırması sırasında ele geçen seramik ve küçük buluntu gruplarına göre tanımlanmıştır. Orta Tunç Çağı tabakaları ise kazılarda açığa çıkarılan yanmış bir yapı üzerinden değerlendirilebilmiştir. Mimari ve seramik koleksiyonunun Orta Tunç Çağı bölge merkezi Alalah (Aççana Höyük) verisiyle karşılaştırılması sonucunda Toprakhisar Höyük’te idari nitelikli bir yapının olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, Alalah VII. Tabaka Saray metinlerinde yerel idari yöneticiler ya da Alalahlı bir idarecinin olduğu vurgulanan küçük ölçekli yerleşim yerlerinin varlığını arkeolojik olarak kanıtlamakta ve kuramsal olarak sıklıkla vurgulanan merkez-periferi ilişkilerine arkeolojik veri üzerinden bir bakış açısı sağlamaktadır.