SÜNEN-İ TİRMİZÎ’DE “HÜVE HADÎSU FÜLÂN” KAVRAMI ÜZERİNE

Özet

“Hadîsü Fülân” terkibi rivayet asrında kullanılan bir kavramdır. Mezkûr kavramı dikkat çekici derecede kullanan kişilerden birisi Tirmizî’dir. O, Sünen’inde anılan terkibi farklı biçimlerde kullanmıştır. Söz gelimi “Lâ na‘rifuhû illâ min hadisi fülân”, “Ğarîbun min hadisi fülân”, “Esahhu min hadîsi fülân”, “Nahve/Mislü hadîsi fülân”, “Hüve/hâzâ hadîsü fülân” bu kullanımlar arasındadır. Bu makalede Tirmizî’nin Sünen’inde özellikle “Hüve/hâzâ hadîsü fülân” terkibini hangi anlamla kullandığı belirlenmeye çalışılmıştır. Tespit edilebildiği kadarıyla Tirmizî eserinde bu kavramı sahâbe dışındaki râvîler için yirmi bir yerde kullanmıştır. Bazısı tâbiîn ve çoğunlukla etbâü’t-tâbiîn tabakası muhaddisleri için söylendiği görülen bu terkibin, inceleme neticesinde söz konusu muhaddislerin hadis nüshalarına işaret ettiği ve bunların Tirmizî tarafından kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Abstract

The phrase of “Ḥadīthu Fulān” is a concept used during the report period. One of the people who used the concept in question remarkably is Tirmidhī. He uses aforementioned phrase in his Sunan in different ways. “Lā naʿrifu illā min ḥadīthi fulān”, “Gharībun min ḥadīthi fulān”, “Aṣaḥḥu min ḥadīthi fulān”, “Nahwa/Mithlu ḥadīthi fulān”, “Huwa/hādhā ḥadīthu fulān” are among these usages. In this article, we tried to determine in which mean Tirmidhī uses especially the phrase of “Huwa/hādhā ḥadīthu fulān” in his Sunan. As far as we determined, Tirmidhī uses this concept twenty-one times in his work for the narrators (ruwāt) outside of companions. As a result of the research, it is understood that this phrase, which used for the muḥaddithūn in the category of tābiʿīn and mostly atbāʿ al-tābiʿīn, refers to copies of hadith of muḥaddithūn in question and these copies were used by Tirmidhī.