Bireysel Sendika Özgürlüğünün Türkiye’de 2821 ve 6356 Sayılı Yasalarda Sendikal Nedenle İş Sözleşmesinin Feshi Bağlamında Güvencesi

Özet

Demokratik toplumlarda, örgütlenme hakkının, önemli bir boyutunu oluşturan sendikaözgürlüğünün güvence altına alınması, vazgeçilemez niteliktedir. Çalışanların, işe girme,çalışma ve iş ilişkisinin sona ermesi aşamalarında, sendikal ayrımcılığa maruz kalmamalarınıngüvence altına alınması, sosyal devlet açısından da önem taşımaktadır. Bu nedenleuluslararası kuruluşlar tarafından kabul edilen çok sayıda sözleşme ile evrensel bir nitelikkazanmış ve sınırları belirlenmiştir.Türkiye’de sendikal örgütlenmeyi düzenleyen farklı yasalarda yer alan sendika özgürlüğü veteminatı, iş güvencesinin Türk hukuk sisteminde yer alması ile farklı bir boyut kazanmıştır. İşgüvencesi kapsamında olan işçiler ile iş güvencesi kapsamında olamayan işçiler, 2821 sayılıyasa döneminde; bazı farklara rağmen sendikal tazminattan faydalanabilmekteydiler. Ancak2012 yılında yasalaşan 6356 sayılı yasa, iş güvencesi kapsamında olmayan işçileri, işsözleşmelerinin sendikal nedenle fesih edilmesi durumunda, sendika özgürlüğünün teminatıolan sendikal tazminat hakkından mahrum bırakmıştır. Bu düzenleme, hem Türkiye’nin kabuletmiş olduğu uluslararası sözleşmelerle hem Anayasayla hem de demokratik toplum düzeningerekleri ile çelişmektedir. Nitekim ilgili düzenleme, Anayasa Mahkemesi tarafından iptaledilmiştir.