Farklı Eleştirel Düşünme Öğretim Yaklaşımlarının Eleştirel Düşünme Becerisine Etkisi: Bir Meta Analiz Çalışması

The Effect of Different Critical Thinking Teaching Approaches on Critical Thinking Skills: A Meta-Analysis Study

Özet

Öz düzenleyici bir düşünme süreci olan eleştirel düşünme yorumlama, analiz, değerlendirme, çıkarımda bulunma ve kanıtları sorgulama gibi becerileri içinde barındırır. Alanyazında beceri temelli, içerik temelli ve karma yaklaşım olmak üzere üç farklı temel eleştirel düşünme öğretim yaklaşımı bulunmaktadır. Kullanılan yaklaşımın eleştirel düşünme becerisi üzerinde etkili olup olmadığı yerine bu yaklaşımın eleştirel düşünme becerisi üzerinde ne derece etkili olduğunun öğrenilmesi daha önemlidir. Dolayısıyla, bu çalışmada içerik temelli ve beceri temelli eleştirel düşünme öğretim yaklaşımlarının eleştirel düşünme becerisini geliştirmede ne derece etkili olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. 17 araştırmaya ait 21 sonuç meta analize dahil edilmiştir. İçerik temelli eleştirel düşünme öğretim yaklaşımı öğrencilerin eleştirel düşünme becerisini geliştirmede güçlü düzeyde etkilidir. Bu etki düzeyi örneklem grubunun üstün yetenekli ya da normal yetenekli olmasına ve örneklem grubunun öğretim seviyesine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamaktadır. Ayrıca beceri temelli eleştirel düşünme öğretim yaklaşımı öğrencilerin eleştirel düşünme becerisini geliştirmede güçlü düzeyde etkilidir. Buna ek olarak, beceri temelli eleştirel düşünme öğretimi yapılan çalışmaların etki büyüklüğü, içerik temelli eleştirel düşünme öğretimi yapılan çalışmaların etki büyüklüğünden yüksektir. Ancak bu iki yaklaşım arasında, eleştirel düşünme becerisini geliştirme açısından anlamlı bir fark yoktur. Dolayısıyla içerik temelli ve beceri temelli eleştirel düşünme öğretim yaklaşımı bütün öğretim seviyelerinde eleştirel düşünme becerisinin geliştirilmesinde kullanılabilir.

Abstract

Critical thinking (CT) which is the self-regulatory thinking process includes some skills like interpretation, analysis, evaluation, inference, and evidence questioning. There are skill-based, content-based and mix CT teaching approaches in the literature. It is important to find out how effective these approaches are on CT skills rather than whether they are effective in CT. So this study aimed to determine to what extent the content-based and skill-based teaching of CT is effective in improving the CT skills. 21 results of 17 research studies were included in the meta-analysis. The content-based teaching of CT is strongly effective in improving students’ CT skills. This effect level does not differ significantly by whether the sample group is gifted or normal students and by educational level of sample groups. Also, the skill-based teaching of CT is strongly effective in improving students’ CT skills. Besides, the effect size of the studies which applied the skill-based teaching of CT is higher than the effect size of the studies which applied the content-based teaching of CT. However, there is no significant difference between these two approaches in terms of improving CT skills. So skill-based and content based critical thinking teaching approaches can be used for all students from different education levels to improve critical thinking skills

Anahtar kelimeler: Eleştirel düşünme öğretimi, eleştirel düşünme öğretim yaklaşımları, meta-analiz, beceri temelli eleştirel düşünme öğretimi, içerik temelli eleştirel düşünme öğretimi