BİR ANADOLU EYALETİ OLARAK HONORIAS

Özet

Honorias, Bithynia ile Paphlagonia arasında kalan, Paphlagonia Bölgesi’nin hin-terlandı konumunda, kuzeybatı Anadolu’da bulunan bir Geç Roma-Erken Bizans eyaleti idi. Bu eyaletin başkenti Klaudiopolis (Bolu) olup yöneticileri ise “praeses” sıfatını taşımakta idiler. Bizans İmparatoru II. Theodosius döneminde kurulan eyaletin ismi Theodosius’un amcası “Honorius”dan gelmektedir. Eyalet batıda Bithynia ve Pontica Dioceses’inin toprakları ile güneyde Galatia Prima ve doğuda Paphla-gonia’nın bazı topraklarını kapsamaktadır. Synecdemus’ta sayılan, eyaletteki baş-lıca kentler ve metropolitlikler şunlardır: Herakleia Pontika (Karade-niz Ereğlisi), Prousias (Düzce-Konuralp), Tieion (Filyos), Krateia (Gerede yakını) ve Hadriano-upolis (Eskipazar). Eyalet İS 535-548 yılları arasında İmparator I. Iustinianus döneminde Paphlagonia ile birleştirilmiş ve “Praetor Iustinianeus Paphlagoniae” adıyla anılan bir yönetime dahil edilmiştir. Eyaletin özellikle güneydeki hinterland kısmı çok az tanınmaktadır ve 2000’li yılların başından beri yapılan bazı arkeolo-jik çalışmalarla bu kısım kısmen aydınlanmaya başlamıştır. Eyalet özellikle Bizans İmparatoru Herakleius’un İS 7. yüzyılın ilk çeyreğinde Araplara yaptığı mücadele-lere konu olmuştur. Bu çalışmayla Honorias Eyaleti’nin tarihsel ve arkeolojik süreci özetlenecektir