ARKAİK DÖNEM İONİA KENT SURLARININ GELİŞİMİNDE PHRYG VE LYDİA SUR İNŞAAT TEKNİKLERİNİN KATKILARI

The Contribution of the Phrygian and the Lydian Fortification Techniques to the Development of the Ionian City Walls in Archaic Period

Özet

Yeni Asur döneminde (MÖ 9.-7. yüzyıllar) Anadolu’da Geç Hitit krallıkları (Karkamış, Sam’al/Zincirli, Tabal/Göllüdağ), Urartular ve Phrygialılar, gelişmiş taş işçiliği ve duvar inşa teknikleri sayesinde Anadolu’da sur sistemlerinin gelişimine öncülük etmişlerdir. MÖ 6. yüzyılda Perslerin gelişmiş kuşatma ve istihkâm tekniklerine karşı Lydialılar yerleşimlerini sağlam surlarla tahkim etmişlerdir. MÖ erken 7. yüzyıldan MÖ 5. yüzyılın başlarındaki İonia Ayaklanması ve Pers Savaşlarına kadar İonia’da kentleşmenin ivme kazanması, tüm kent merkezini çevreleyen geniş surların inşasını beraberinde getirmiştir. Bu mimari gelişim evresinde Phrygia ve Lydia’nın sur inşaat teknikleri belirli yönlerden benimsenerek İonia’nın büyük kent surlarının inşasında uygulanmıştır. Zira, Lydia ve İonia’da ekonomik yönden güçlü ve ticaret alanında etkin konumda olan kentler arasında mimari işçilik ve tasarım bakımında etkileşim olması kaçınılmazdır. Mimari stil ve inşa teknikleri bakımından bu etkileşim, sivil mimari yapıların tasarımlarının yanı sıra gelişmiş sur yapılarında da arkeolojik olarak izlenebilmektedir. Sardeis’in anıtsal boyut ve görünüme sahip surlarla tahkim edildiği MÖ 6. yüzyılın ilk yarısında Batı Anadolu’daki Yunan kentlerinin sur sistemleri yeni tasarım ilkelerine göre güncellenmiştir. Miletos’un, Smyrna’nın, Phokaia’nın ve Polykrates Dönemi’nde Samos’un, (MÖ 6. yüzyılın ortaları) kent surlarında Ön Asya’nın gelişmiş tahkimat mühendisliği uygulamaları görülmektedir. Bu mimari özellikler, Klasik ve Hellenistik kent surlarının mimari karakterinin öncüsü niteliğindedir.

Abstract

During the New Assyrian period (9th-7th centuries BC), the Urartians, the Phrygians and in the 6th century the Lydians fortified their cities with massive fortifications against the sophisticated siege techniques of Persians. The acceleration of urbanization in Ionia from the beginning of the 7th century BC to the Ionian Revolt and the Persian Wars in the early 5th century BC brought with it the construction of large walls surrounding the entire city center. In this process of architectural development, construction techniques of fortification in Phrygia and in Lydia were adopted and applied in the course of the constructions of the great city walls by the Ionian poleis. In terms of architectural style and construction techniques, this interaction can be traced through the archeological remains of the fortifications as well as the remains of civil and religious structures. In the first half of the 6th century BC, when the City of Sardeis was refortified with monumental ramparts, the poleis in Ionia reconstructed their city walls according to new principles of design. In this regard, the Late Archaic city walls of Miletos, Smyrna, Phokaia and Samos exhibit the advanced engineering practices. Therefore, it is possible to confirm the contribution of the Lydian architecture to the development of Late Archaic city walls of Ionian poleis by researching the architectural remains of these city walls.